Rahim

Rahim (İng. uterus), kadında döllenmiş yumurtanın yerleşip geliştiği kaslı organdır.

Etimoloji

Arapça kökenli bir sözcüktür; tıp dilinde Latince uterus ve Yunanca metra kökleri kullanılır.

Klinik bağlam

Organ üç katmandan oluşur: içte endometriyum, ortada kalın kas tabakası olan miyometriyum, dışta seroza. Endometriyum, adet döngüsü boyunca hormonların etkisiyle kalınlaşır ve dökülür; bu döngüsel değişim, birçok jinekolojik tablonun temelini oluşturur. Miyometriyum, doğum eyleminde kasılmayı ve doğum sonrası kanamanın durdurulmasını sağlar; kasılmanın yetersiz kalması, doğum sonrası kanamanın en sık nedenidir ve masaj ile uterotonik ilaçlar bu düzeneği hedefler.

Endometriyumun karşılanmamış östrojen etkisi altında kalması, hiperplaziye ve kansere zemin hazırlar. Obezite, yumurtlamasız döngüler, polikistik over sendromu ve progesteronsuz östrojen kullanımı bu riski artırır. Bu nedenle menopoz sonrası ortaya çıkan her kanama, aksi kanıtlanana dek endometriyum kanseri olarak değerlendirilmeli ve örnekleme yapılmalıdır; bu kural, jinekolojide en kesin olanlardandır.

Miyomlar, en sık görülen iyi huylu tümörlerdir; ağır adet kanaması, bası belirtileri ve kısırlıkla ilişkilendirilebilir. Konumları belirtileri belirler; rahim boşluğuna doğru büyüyenler kanamaya, dıştan büyüyenler bası belirtilerine yol açar. Adenomiyozda endometriyum dokusu kas tabakası içine yerleşir; ağrılı ve ağır adet kanamasıyla seyreder ve endometriozisten ayrı bir tablodur. Gebelikte rahim büyüdükçe sırt üstü yatışta ana toplardamarı sıkıştırır; bu nedenle sol yan konum önerilir.

Cerrahi ve girişimsel uygulamalarda organın komşulukları belirleyicidir; üreterler rahim damarlarına çok yakın seyreder ve histerektomi sırasında yaralanma riski taşır. Rahim içi girişimler sonrası gelişen yapışıklıklar, adet kesilmesine ve kısırlığa yol açar. Doğum sonrası dönemde rahimin iyi kasılmadığı durumlarda kanama hızla yaşamı tehdit eder; bu nedenle doğum sonrası ilk saatlerde kasılmanın ve kanamanın izlenmesi standart uygulamadır. Adet düzensizliğiyle başvuran her üreme çağındaki kadında ilk adım gebelik testidir.

Eş anlamlılar

• Uterus
• Döl yatağı

İlgili terimler

• Endometriozis
• Adet düzensizliği
• Vajinal kanama
• Gebe
• Rahim içi araç