Rahim ağzı kanseri

Rahim ağzı kanseri (İng. cervical cancer), rahim ağzından köken alan kötü huylu tümördür.

Etimoloji

Türkçe tanımlayıcı bir terimdir; Latince carcinoma cervicis uteri olarak adlandırılır.

Hastalığın en belirgin özelliği, neredeyse tümüyle önlenebilir olmasıdır.^[1]

Bu özellik, kalıcı yüksek riskli insan papilloma virüsü enfeksiyonunun zorunlu neden olmasından kaynaklanır.

Virüs olmadan bu kanser gelişmez; bu nedensel ilişki kanıtlanmıştır.

Bu bilgi, hem aşılamanın hem taramanın dayanağıdır.

Enfeksiyonların büyük bölümü kendiliğinden temizlenir; yalnızca kalıcı enfeksiyon risk oluşturur.

Bu nedenle virüs pozitifliği, kanser anlamına gelmez.

Bu ayrımın anlatılmaması, gereksiz kaygıya yol açar.

Kanser öncesi değişiklikler yıllar boyunca ilerler; bu uzun süre taramaya olanak tanır.

Bu yavaş seyir, hastalığın neden erken yakalanabildiğini açıklar.

Tarama, sitolojik inceleme ve virüs testiyle yapılır.

Güncel yaklaşımda virüs temelli tarama öne çıkmıştır; duyarlılığı daha yüksektir.

Bu nedenle tarama aralıkları uzatılabilmiştir.

Aşılama, birincil korunmanın temelidir ve cinsel etkinlik başlamadan önce en etkilidir.

Aşı, erkeklerde de uygulanır; bu uygulama hem bulaşı hem diğer kanserleri azaltır.

Ancak aşı yapılmış olması, taramayı gereksiz kılmaz; bu nokta sıklıkla yanlış anlaşılır.

Bu yanılgı, aşılı kadınların taramadan uzak durmasına yol açabilir.

Diğer risk etkenleri sigara, erken cinsel etkinlik, çok eşlilik ve bağışıklık baskılanmasıdır.

Sigara, virüsün temizlenmesini engelleyerek riski artırır.

Erken evrede hastalık belirtisizdir; tarama bu nedenle belirleyicidir.

İlerleyen evrede ilişki sonrası kanama, düzensiz kanama ve kötü kokulu akıntı görülür.

Bu bulgular, sıklıkla iltihabi bir duruma bağlanır ve tanı gecikir.

Bu tuzak, ilişki sonrası kanamanın her zaman araştırılmasını gerektirir.

İleri evrede tümör, üreterleri sıkıştırarak böbrek genişlemesine ve yetmezliğe yol açar.

Bu tablo, ölümün başlıca nedenlerindendir.

Tanı, kolposkopi eşliğinde alınan biyopsiyle konur.

Evreleme, klinik ve görüntüleme bulgularına dayanır.

Erken evrede cerrahi, ileri evrede eşzamanlı kemoradyoterapi uygulanır.

Doğurganlığı koruyan cerrahi seçenekler, seçilmiş genç hastalarda uygulanabilir.