Uterus

Uterus (İng. uterus; Lat. uterus rahim), gebeliğin geliştiği kaslı iç genital organdır.

Etimoloji

Latince uterus (rahim, karın) sözcüğünden gelir.

Organ üç katmandan oluşur: dıştan seroza, ortada kalın kas tabakası ve içte endometriyum.^[1]

Kas tabakası, lifleri farklı yönlerde uzanan güçlü bir yapıdır; bu düzen kanamayı durdurmada belirleyicidir.

Kasılma sırasında lifler damarları sıkıştırarak akımı keser; bu düzenek, doğum sonrası kanama denetiminin temelidir.

Bu nedenle kasın kasılamaması, yani atoni, doğum sonrası kanamanın en sık nedenidir.

İç tabaka, adet döngüsü boyunca kalınlaşır ve dökülür; bu döngüsel değişim hormonlarla düzenlenir.

Organ, ana bağlarla yerinde tutulur; bu desteklerin zayıflaması sarkmaya yol açar.

Rahim ağzı, alt bölümde vajene açılır ve gebelikte doğum kanalının bir parçasını oluşturur.

Gebelikte organ hacmi olağanüstü ölçüde artar; kas hücreleri hem büyür hem çoğalır.

Doğum sonrası küçülme haftalar içinde gerçekleşir; bu sürecin gecikmesi enfeksiyon ya da doku kalıntısını düşündürür.

En sık iyi huylu hastalık miyomdur; kas tabakasından köken alır ve kanama, bası, ağrı yapar.

Adenomiyozda ise iç tabaka dokusu kas içine yerleşir; ağrılı ve yoğun adet kanamalarına yol açar.

Bu iki tablo klinik olarak benzer; ayrım görüntüleme ile yapılır ve tedavi seçimini etkiler.

Doğuştan yapı bozuklukları önemlidir; bölmeli rahim, yineleyen gebelik kaybının düzeltilebilir bir nedenidir.

Bu nedenle yineleyen kayıplarda rahim boşluğunun değerlendirilmesi gerekir.

Rahim içi yapışıklıklar, girişimler sonrası gelişir ve adet kanamasının azalmasına ya da kesilmesine yol açar.

Bu tablo, kısırlığın gözden kaçan bir nedenidir.

Rahim gövdesi kanseri, gelişmiş ülkelerde en sık jinekolojik kanserdir; erken belirtisi anormal kanamadır.

Bu nedenle menopoz sonrası her kanama, kanıtlanana kadar kanser sayılmalı ve araştırılmalıdır.

Bu kural, erken tanının en önemli aracıdır; ihmal edilmesi ileri evre tanıya yol açar.

Rahim ağzı kanseri ise ayrı bir hastalıktır ve insan papilloma virüsü ile ilişkilidir; aşı ve tarama ile önlenebilir.

Rahim yırtılması, geçirilmiş sezaryen taşıyan gebede en korkulan komplikasyondur.

Ani karın ağrısı, bebek kalp atımında bozulma ve kasılmaların kesilmesi bu tabloyu düşündürür.

Doğum eylemi sırasında bu bulgular acil sezaryen gerektirir.