Rutin
Rutin (İng. routine), belirli bir hasta değerlendirmesine dayanmaksızın, alışkanlık gereği yinelenen uygulamaları anlatan terimdir.
Etimoloji
Fransızca routine (alışılmış yol) sözcüğünden gelir.
Klinik bağlam
Tıpta bu kavram, hem yararlı standartları hem gereksiz alışkanlıkları kapsar; bu ikilik önemlidir.[1]
Kanıta dayanan ve her hastada uygulanması gereken standartlar, bakımın güvenliğini artırır.
El hijyeni, tromboz önlemleri ve cerrahi kontrol listeleri bu gruptadır.
Buna karşın gerekçesi sorgulanmayan yinelenen uygulamalar, zarar kaynağıdır.
Bu ikinci grup, son yıllarda giderek daha çok eleştirilmektedir.
Rutin ve seçilmemiş laboratuvar istemi, bu sorunun en belirgin örneğidir.
Çok sayıda test istendiğinde, sağlıklı kişide bile anormal sonuç çıkması beklenen bir durumdur.
Bu olasılık, referans aralığı tanımının doğrudan sonucudur.
Ortaya çıkan yanlış pozitif sonuçlar, gereksiz incelemelere ve kaygıya yol açar.
Ameliyat öncesi rutin test istemi, bu nedenle büyük ölçüde terk edilmiştir.
Güncel yaklaşımda testler, hastanın özelliklerine ve girişimin riskine göre seçilir.
Hastanede yatan hastalarda her gün kan alınması, bir diğer örnektir.
Bu uygulama, tanısal katkı sağlamadan kansızlığa yol açar.
Bu duruma hastane kaynaklı kansızlık adı verilir ve önlenebilir bir zarardır.
Rutin uygulamaların bir bölümü, tarihsel alışkanlıklara dayanır.
Ameliyat sonrası uzun süre aç bırakma ve yatak istirahati bu kapsamdadır.
Bu uygulamalar, erken beslenme ve erken hareketlendirmeyle yer değiştirmiştir.
Bu değişiklik, iyileşmeyi hızlandırmış ve komplikasyonları azaltmıştır.
Bir diğer örnek, damar yolu ve idrar sondasının gereksiz sürdürülmesidir.
Bu araçların günlük olarak sorgulanması, enfeksiyonları belirgin biçimde azaltır.
Rutin ilaç uygulamaları da gözden geçirilmelidir.
Yoğun bakımda başlanan asit baskılayıcıların taburculukta sürdürülmesi, yaygın bir sorundur.
Akılcı yaklaşımın ölçütü basittir: uygulama bu hastada ne değiştirecek.
Sonuç ne olursa olsun karar değişmeyecekse, uygulama gereksizdir.
Bu ölçüt, hem gereksiz testleri hem gereksiz girişimleri azaltır.
Az yapmanın da bir tıbbi karar olduğu, çağdaş uygulamanın önemli bir kavrayışıdır.
Eş anlamlılar
- Alışılmış uygulama
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Loscalzo J ve ark. (ed.), Harrison's Principles of Internal Medicine, 21. baskı, 2022.