Serebral palsi
Serebral palsi (İng. cerebral palsy), gelişmekte olan beynin ilerleyici olmayan hasarına bağlı, kalıcı hareket ve duruş bozukluğudur.
Etimoloji
Latince cerebrum (beyin) ve Yunanca paralysis (felç) sözcüklerinden türetilmiştir.
Klinik bağlam
Tanımın belirleyici özelliği, beyin hasarının ilerleyici olmamasıdır; buna karşın klinik görünüm çocuk büyüdükçe değişir.[1] Bu ayrım, ilerleyici nörolojik hastalıklardan ayırt edilmesini sağlar; kazanılmış becerilerin yitirilmesi bu tanıyla bağdaşmaz ve metabolik ile dejeneratif hastalıkları düşündürmelidir. Bu nedenle gerileme gösteren çocukta tanı yeniden gözden geçirilmelidir.
Türlerine göre spastik, diskinetik, ataksik ve karma biçimler ayrılır; spastik biçim en sıktır. Tutulum dağılımına göre tek taraflı ya da iki taraflı olarak sınıflandırılır. Nedenler doğum öncesi, doğum sırası ve doğum sonrası dönemlere ayrılır; erken doğum ve düşük doğum ağırlığı en güçlü risk etkenleridir. Doğum sırasındaki olayların rolü, geçmişte sanıldığından çok daha küçüktür; olguların büyük çoğunluğu doğum öncesi etkenlerle ilişkilidir ve bu bulgu, adli değerlendirmelerde belirleyicidir.
Klinik açıdan tanı gecikmesini önleyen erken bulgular vardır. On sekiz aydan önce belirgin el tercihinin ortaya çıkması, kullanılmayan taraftaki güçsüzlüğü düşündürür ve değerlendirme gerektirir. Kas tonusu değişiklikleri, ilkel reflekslerin sürmesi ve motor basamakların gecikmesi diğer uyarıcı bulgulardır. Erken tanı, rehabilitasyonun erken başlatılmasını sağladığından işlevsel sonucu iyileştirir.
Bakım, hareket bozukluğuyla sınırlı değildir ve bu, en sık gözden kaçan yöndür. Beslenme güçlüğü ve aspirasyon, epilepsi, işitme ve görme sorunları, iletişim güçlükleri, kabızlık, ağrı ve uyku bozuklukları sık eşlik eder; kalça çıkığı ve skolyoz düzenli izlenmelidir. Zihinsel yetersizlik her hastada bulunmaz; iletişim güçlüğü olan çocukların bilişsel düzeyinin düşük varsayılması yaygın bir hatadır ve uygun iletişim araçları sağlanmalıdır. Tedavi çok disiplinlidir; fizyoterapi, spastisite yönetimi, ortez, botulinum toksini ve seçilmiş olgularda cerrahi uygulanır.
Eş anlamlılar
- SP
- Beyin felci
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Kliegman RM ve ark. (ed.), Nelson Textbook of Pediatrics, 21. baskı, 2020.