Fizyoterapi
Fizyoterapi (İng. physiotherapy; Yun. physis doğa, therapeia tedavi), hareket, egzersiz ve fiziksel yöntemlerle işlevin geri kazanılmasını ve korunmasını amaçlayan tedavi alanıdır.
Etimoloji
Yunanca physis (doğa) ve therapeia (tedavi) sözcüklerinden türetilmiştir.
Klinik bağlam
Alanın temel dayanağı, hareketin kendisinin tedavi edici olmasıdır; egzersiz, kas gücünü ve dayanıklılığı artırmanın yanında ağrı algısını, denge işlevini ve kardiyovasküler kapasiteyi de iyileştirir.[1] Bu nedenle uygulamalar edilgen yöntemlerden çok etkin egzersiz programlarına dayanır. Sıcak, soğuk, elektrik uyarımı ve manuel teknikler destekleyicidir; tek başına uygulandıklarında kalıcı sonuç vermezler.
Kanıt düzeyi en güçlü alanlar bellidir. Diz osteoartritinde egzersiz temelli tedavi, ağrı ve işlev üzerinde ilaçlarla karşılaştırılabilir yarar sağlar ve cerrahi gereksinimini geciktirir. Kronik bel ağrısında yatak istirahati zararlıdır; etkinliğin sürdürülmesi ve egzersiz önerilir. Kronik obstrüktif akciğer hastalığında pulmoner rehabilitasyon, egzersiz kapasitesini ve yaşam kalitesini artırır, alevlenme sonrası yeniden yatışları azaltır. İnme sonrası erken ve yoğun rehabilitasyon, işlevsel kazanımı belirgin biçimde iyileştirir.
Yoğun bakımda erken hareketlendirme, alanın en önemli gelişmelerindendir. Uzun süreli hareketsizlik kas kütlesinde hızlı kayba, eklem sertliğine ve tromboza yol açar; mekanik ventilasyondaki hasta bile uygun koşullarda hareket ettirilebilir. Erken hareketlendirmenin ventilatörde kalış süresini ve deliryum sıklığını azalttığı gösterilmiştir. Aynı biçimde ameliyat sonrası erken mobilizasyon, akciğer komplikasyonlarını ve tromboembolizmi azaltan temel önlemdir.
Uygulamada bilinmesi gereken sınırlar vardır. Egzersiz programı hastanın tanısına, eşlik eden hastalıklarına ve hedeflerine göre kişiselleştirilmelidir. Ateş, denetlenmemiş kalp yetmezliği, kararsız kırık, derin ven trombozunun akut dönemi ve ağır elektrolit bozukluğu gibi durumlarda program ertelenir ya da uyarlanır. Ayrıca ilerleyici nörolojik bulgu, açıklanamayan kilo kaybı, gece ağrısı ve kanser öyküsü bulunan hastada tanı gözden geçirilmelidir; fizyoterapi, tanı konmamış yakınmalarda tıbbi değerlendirmenin yerine geçmez.
Eş anlamlılar
- Fiziksel tedavi
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Loscalzo J ve ark. (ed.), Harrison's Principles of Internal Medicine, 21. baskı, 2022.