Skolyoz

Skolyoz (İng. scoliosis; Yun. skolios eğri), omurganın yana doğru eğrilmesi ve eksende dönmesiyle seyreden üç boyutlu deformitedir.

Etimoloji

Yunanca skolios (eğri, çarpık) sözcüğünden türetilmiştir.

Tanım, belirli bir açının aşılmasına dayanır; bu açı ön arka omurga filminde ölçülür.^[1]

Deformite yalnızca yana eğrilme değildir; omurlar aynı zamanda kendi ekseninde döner.

Bu dönme, kaburgaların bir tarafta öne çıkmasına yol açar ve sırt kamburluğu oluşturur.

Bu nedenle öne eğilme testi, taramanın en duyarlı yöntemidir; dönme bu konumda belirginleşir.

Türlere göre sınıflandırma yapılır; en sık görülen biçim, nedeni bilinmeyen ergen tipidir.

Bu tip kız çocuklarda daha sık ilerler; büyüme atağı dönemi en riskli evredir.

Bu nedenle izlem sıklığı, iskelet olgunluğuna göre belirlenir; kemik yaşı değerlendirilir.

Diğer türler doğuştan omur bozukluklarına, sinir-kas hastalıklarına ve sendromlara bağlıdır.

Sinir-kas kaynaklı biçimler daha hızlı ilerler ve oturma dengesini bozar.

Klinik değerlendirmede uyarıcı bulguların araştırılması zorunludur; bu, en kritik adımdır.

Ağrının ön planda olması, sola doğru eğrilme, nörolojik bulgular ve hızlı ilerleme, altta yatan bir hastalığı düşündürür.

Bu durumlarda omurilik içinde boşluk oluşumu, tümör ve bağlantılı omurilik araştırılmalıdır.

Bu nedenle bu bulguların varlığında manyetik rezonans görüntüleme yapılır; atlanması ciddi bir hatadır.

Nedeni bilinmeyen ergen tipi genellikle ağrısızdır; belirgin ağrı bu tanıyı sorgulatmalıdır.

Yönetim, eğriliğin derecesine, hastanın büyüme potansiyeline ve ilerleme hızına göre belirlenir.

Hafif eğriliklerde düzenli izlem yeterlidir; girişim gerekmez.

Orta derecedeki eğriliklerde, büyümesi süren hastada korse tedavisi uygulanır.

Korsenin amacı eğriliği düzeltmek değil, ilerlemesini durdurmaktır; bu ayrım hastaya açıkça anlatılmalıdır.

Bu beklentinin yanlış kurulması, uyumun bozulmasına yol açar.

Korsenin etkinliği, günlük kullanım süresiyle doğrudan ilişkilidir; bu ilişki çalışmalarla gösterilmiştir.

İleri derecedeki eğriliklerde cerrahi füzyon uygulanır; amaç eğriliğin düzeltilmesi ve dengenin sağlanmasıdır.

Çok ileri göğüs eğriliklerinde solunum işlevi bozulur; bu, cerrahinin işlevsel gerekçesidir.

Egzersiz ve fizik tedavi genel sağlığı destekler; ancak tek başına ilerlemeyi durdurmaz.

Erişkinde ortaya çıkan dejeneratif biçim farklıdır; ağrı ve sinir sıkışması bulguları öne çıkar.

↑ Court-Brown CM ve ark. (ed.), Rockwood and Green's Fractures in Adults, 9. baskı, 2019.