Topuk ağrısı
Topuk ağrısı (İng. heel pain), topuk bölgesinde, yürümekle ve yük vermekle ilişkili ağrı yakınmasıdır.
Etimoloji
Türkçe tanımlayıcı bir terimdir.
Klinik bağlam
Erişkinde en sık neden plantar fasiitistir; ayak tabanındaki bağ dokusu bandının topuk kemiğine yapıştığı yerde gelişen dejeneratif ve mikro yırtıklarla giden süreçtir.[1] Ayırt edici bulgusu, sabah yataktan kalkınca atılan ilk adımlarda şiddetli olan ve birkaç dakika yürüdükten sonra azalan ağrıdır; gün içinde uzun süre ayakta kalındığında yeniden artar. Muayenede topuk kemiğinin iç ön kenarında belirgin hassasiyet vardır. Topuk dikeni olarak bilinen kemik çıkıntısı görüntülemede sıklıkla bulunur ancak ağrının nedeni değildir; ağrısız kişilerde de sık görüldüğünden tedavi kararı buna dayandırılmamalıdır.
İkinci sık neden Aşil tendonu hastalıklarıdır; ağrı topuğun arkasında duyulur, tendon boyunca hassasiyet ve kalınlaşma bulunur. Bu bölgeye kortikosteroid enjeksiyonu tendon kopmasına yol açabileceğinden uygulanmaz. Kinolon grubu antibiyotikler tendon yırtığı riskini artırır; bu ilacı kullanan hastada yeni başlayan topuk ağrısı uyarıcı olmalıdır. Ani başlayan şiddetli ağrı, sıçrama sırasında arkadan vurulma hissi ve parmak ucunda yükselememe tendon kopmasını düşündürür ve acil değerlendirme gerektirir.
Diğer nedenler yaş ve klinik bağlama göre belirlenir. Çocuk ve ergenlerde topuk kemiği büyüme plağının aşırı kullanıma bağlı iltihabı en sık nedendir ve sporla ilişkilidir. Uzun süreli yürüyüş ve koşu sonrası ortaya çıkan, gece de süren ağrıda stres kırığı düşünülmelidir; erken dönemde düz grafi normaldir, manyetik rezonans gerekir ve tanının atlanması tam kırığa yol açabilir. Tarsal tünel sendromunda yanıcı ağrı ve uyuşma vardır; sinir sıkışması söz konusudur.
Sistemik hastalıkların atlanmaması ayrı bir öneme sahiptir. İki taraflı topuk ağrısı, sabah tutukluğunun uzun sürmesi, dinlenmekle artıp hareketle azalan ağrı ve genç erkek hastada bel ağrısının eşlik etmesi, spondiloartrit grubu iltihabi hastalıkları düşündürür; bu grupta enthesit tipik bulgudur. Gut, romatoid artrit ve enfeksiyonlar da ayırıcı tanıdadır. Diyabetli hastada topukta ülser ve enfeksiyon riski yüksektir. Mekanik nedenlerde tedavi germe egzersizleri, uygun ayakkabı ve topuk desteği ile yürütülür; olguların çoğu bu yaklaşımla düzelir.
Eş anlamlılar
- Talalji
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Court-Brown CM ve ark. (ed.), Rockwood and Green's Fractures in Adults, 9. baskı, 2019.