Retrofaringeal apse

Retrofaringeal apse (İng. retropharyngeal abscess), yutağın arkasındaki derin boyun boşluğunda irin toplanmasıdır.

Etimoloji

Latince retro (arka) ve Yunanca pharynx (yutak) sözcükleri ile apse teriminin birleşimidir.

Boşluk, yutak arka duvarı ile omurga önü fasyası arasında yer alır ve doğrudan göğüs boşluğuna uzanır.^[1]

Bu anatomik süreklilik, hastalığın en tehlikeli özelliğini oluşturur: enfeksiyon göğüs boşluğuna yayılabilir.

Ortaya çıkan mediastinit, yüksek ölüm oranı taşıyan bir tablodur.

Hastalık çocuklarda ve erişkinlerde farklı düzeneklerle gelişir; bu ayrım tanısal yaklaşımı belirler.

Çocuklarda, bu boşlukta bulunan lenf düğümlerinin üst solunum yolu enfeksiyonu sonrası irinleşmesiyle oluşur.

Bu lenf düğümleri okul çağında geriler; bu nedenle hastalık küçük çocuklarda sıktır.

Erişkinlerde ise genellikle yabancı cisim yaralanması, balık kılçığı batması ya da girişimsel işlem sonrası gelişir.

Bu nedenle erişkin hastada travma öyküsü özellikle sorgulanmalıdır.

Klinik tabloda boğaz ağrısı, ateş, yutma güçlüğü ve boyun hareketlerinde kısıtlılık öndedir.

Boynun geriye doğru tutulması ve hareket ettirmekten kaçınılması tipiktir; bu bulgu menenjitle karışabilir.

Çocuklarda salya akıtma, sesin boğuklaşması ve beslenmeyi reddetme görülür.

Solunum sıkıntısı geç bir bulgudur; ortaya çıktığında havayolu tehlikededir.

Bu nedenle havayolu değerlendirmesi ilk önceliktir; muayene sırasında dikkatli olunmalıdır.

Küçük çocukta ağız içi muayenesi sırasında zorlanma, havayolunun tıkanmasına yol açabilir.

Bu tuzak, epiglottitte olduğu gibi burada da geçerlidir ve deneyimli ortamda değerlendirme gerektirir.

Tanıda yan boyun grafisinde omurga önü yumuşak dokusunun kalınlaşması görülür; film uygun teknikle çekilmelidir.

Boyun fleksiyonda çekilen film yalancı kalınlaşma gösterir; bu, sık yapılan bir hatadır.

Kesin tanı kontrastlı bilgisayarlı tomografi ile konur; apse ile selülit ayrımı yapılır.

Bu ayrım tedaviyi belirler; selülit antibiyotikle düzelirken, apse boşaltma gerektirebilir.

Etkenler genellikle çok sayıdadır; streptokoklar, stafilokoklar ve anaerop bakteriler bir aradadır.

Tedavi, damar içi geniş etkili antibiyotik ve gerektiğinde cerrahi boşaltmadır.

Küçük apselerde yalnızca antibiyotikle izlem denenebilir; bu yaklaşım seçilmiş olgularda başarılıdır.

Komplikasyonlar arasında havayolu tıkanması, mediastinit, damar erozyonu ve juguler ven trombozu bulunur.

Lemierre sendromu, bu bölge enfeksiyonlarının seyrek ancak ağır bir komplikasyonudur.

↑ Flint PW ve ark. (ed.), Cummings Otolaryngology: Head and Neck Surgery, 7. baskı, 2020.