Sezaryen

Sezaryen (İng. cesarean section), bebeğin karın ve rahim duvarına yapılan kesiyle doğurtulması ameliyatıdır.

Etimoloji

Latince caedere (kesmek) kökünden geldiği kabul edilir; Sezar'ın bu yolla doğduğu söylencesiyle de ilişkilendirilir.

İşlem, dünyada en sık uygulanan büyük cerrahi girişimlerden biridir.^[1]

Endikasyonlar anne ve bebek kaynaklı olarak ayrılır.

Kesin endikasyonlar arasında plasenta previa, enine duruş, kordon sarkması ve daha önce yapılmış klasik rahim kesisi bulunur.

Bebeğin kalp atımında bozulma, doğumun ilerlememesi ve baş-leğen uyumsuzluğu göreli endikasyonlardır.

Oranların dünya genelinde belirgin biçimde artması, önemli bir sağlık sorunudur.

Bu artış, anne ve bebek sonuçlarında karşılık gelen bir iyileşme sağlamamıştır.

Bu nedenle gereksiz sezaryenin azaltılması, güncel obstetrik hedeflerin başında gelir.

En sık neden, geçirilmiş sezaryen öyküsüdür; bu döngü kendini besler.

Oysa uygun seçilmiş hastalarda sezaryen sonrası vajinal doğum denenebilir ve başarı oranı yüksektir.

Bu seçeneğin sunulmaması, oranların artmasının önemli bir nedenidir.

Ancak bu denemede rahim yırtılması riski bulunur; bu nedenle uygun donanımlı merkezde yapılmalıdır.

Klasik dikey rahim kesisi geçirmiş hastada deneme yapılmaz; yırtılma riski çok yüksektir.

Bu ayrım için, önceki ameliyat notunun görülmesi gerekir; deri kesisinin yönü rahim kesisini göstermez.

Bu tuzak, ciddi sonuçlara yol açabilecek bir bilgi eksikliğidir.

Anestezi tercihi bölgeseldir; spinal ya da epidural yöntemler genel anesteziye üstündür.

Bu tercih, anne ölümlerini azaltmış ve annenin doğuma tanık olmasını sağlamıştır.

Genel anestezi, acil durumlarda ve bölgesel yöntemin sakıncalı olduğu olgularda kullanılır.

Erken komplikasyonlar kanama, enfeksiyon, mesane ve bağırsak yaralanması ile trombozdur.

Kesi öncesi antibiyotik uygulanması, enfeksiyonu belirgin biçimde azaltır; kesiden önce verilmesi gerekir.

Uzun dönem komplikasyonlar daha az bilinir ancak önemlidir.

Yapışıklıklar sonraki ameliyatları güçleştirir; kesi bölgesinde fıtık ve endometriozis gelişebilir.

En ciddi uzun dönem riski, sonraki gebeliklerde plasenta akreta ve previa olasılığının artmasıdır.

Bu risk, sezaryen sayısıyla birlikte katlanarak yükselir; bu bilgi danışmanlıkta paylaşılmalıdır.

Kesi bölgesine yerleşen gebelik, seyrek ancak yaşamı tehdit eden bir tablodur.