Doğum

Doğum (İng. childbirth, labor), bebeğin ve plasentanın rahimden dışarı çıkmasıyla sonuçlanan süreçtir.

Etimoloji

Türkçe doğmak eyleminden türetilmiştir.

Klinik bağlam

Doğum eylemi üç evrede incelenir. Birinci evrede rahim ağzı silinir ve açılır; latent ve aktif dönemlere ayrılır. İkinci evre tam açıklıktan bebeğin doğumuna, üçüncü evre ise bebeğin doğumundan plasentanın çıkmasına kadar sürer.

Süreç, rahim kasılmalarının düzenli ve giderek güçlenmesiyle ilerler; oksitosin ve prostaglandinler bu süreçte rol oynar.

İzlemde bebeğin kalp atım örüntüsü, kasılmaların sıklığı ve gücü, rahim ağzı açıklığı ve bebeğin ilerleyişi değerlendirilir.

Ağrı yönetiminde epidural analjezi en etkili yöntemdir. Düşük derişimli lokal anestezik kullanımı, duyusal bloğu sağlarken motor gücü büyük ölçüde korur; bu, annenin hareket edebilmesini sağlar. Epidural uygulamanın sezaryen oranını artırmadığı gösterilmiştir; bu, sık rastlanan bir yanlış inanışın düzeltilmesidir.

Gebelikte fizyolojik değişiklikler, doğum sırasındaki acil durumların yönetimini belirler. Mide boşalması gecikmiştir ve aspirasyon riski yüksektir; havayolu ödemi nedeniyle güç havayolu olasılığı artar. Bu iki özellik, obstetrik anestezinin temel güvenlik kaygılarıdır.

Yirminci haftadan sonra sırtüstü konumda rahim ana toplardamara bası yapar; bu nedenle hasta sola yatırılır ya da rahim elle sola kaydırılır. Canlandırma sırasında bu manevra zorunludur.

Doğum sonrası kanama, anne ölümlerinin başlıca nedenlerindendir. En sık neden rahmin kasılmamasıdır; diğer nedenler doku kalıntısı, yırtıklar ve pıhtılaşma bozukluklarıdır. Üçüncü evrenin etkin yönetimi — oksitosin uygulaması — kanamayı belirgin biçimde azaltır.

Kanamada traneksamik asidin erken uygulanması ölüm oranını azaltır; etkinliği zamana bağlıdır.

Dışarıdan görülen kanamanın azlığı, gerçek kayıp miktarını yansıtmaz; gebelikte artan kan hacmi nedeniyle belirtiler geç ortaya çıkar. Bu tuzak, şokun geç fark edilmesine yol açar.

Diğer acil durumlar omuz takılması, kordon sarkması, plasenta erken ayrılması, rahim yırtılması, amniyon sıvısı embolisi ve eklampsidir. Bu tabloların çoğunda hazırlıklı ekip ve tatbikatlar sonucu belirler.

Yenidoğan bakımında ısı kaybının önlenmesi, gecikmiş kord klemplenmesi ve gerekli olgularda canlandırma uygulanır.

Anne ve bebeğin doğum sonrası izlemi, kanama, enfeksiyon, preeklampsi ve emzirme sorunları açısından sürdürülür. Doğum sonrası dönemde venöz tromboemboli riski yüksektir.

Eş anlamlılar

• Doğum eylemi
• Travay

İlgili terimler

• Gebelik
• Plasenta
• Preeklampsi
• Epidural analjezi
• Doğum sonrası kanama