Burun
Burun (İng. nose; Lat. nasus), solunum yolunun başlangıcını oluşturan ve koku alma işlevini üstlenen organdır.
Etimoloji
Türkçe kökenlidir; Latince karşılığı nasustur.
Klinik bağlam
Organ, havayı ısıtır, nemlendirir ve süzer; bu üç işlev alt solunum yollarını korur.[1]
Bu nedenle ağızdan soluma, alt hava yollarının kuru ve soğuk havaya maruz kalmasına yol açar.
Burun boşluğu, konkalar sayesinde geniş bir yüzey alanına sahiptir.
Kanlanma zengindir ve iki ayrı atardamar sisteminden beslenir; bu ikili beslenme kanamaların anlaşılmasını sağlar.
Ön bölümde damarların birleştiği alan, kanamaların büyük bölümünden sorumludur.
Bu bölge parmakla erişilebilir; bu nedenle travma ve kurulukla kolayca kanar.
Ön kanamalarda burun kanatlarının sıkıştırılması etkilidir; hasta öne eğilerek oturtulmalıdır.
Başın geriye atılması yanlış bir uygulamadır; kanın yutulmasına ve akciğere kaçmasına yol açar.
Arka kanamalar ise daha seyrek ancak çok daha tehlikelidir.
Bu kanamalar yaşlılarda, tansiyonu yüksek ve antikoagülan kullanan hastalarda görülür.
Ağızdan gelen kan ve öne baskıyla durmayan kanama, arka kaynağı düşündürür ve uzman değerlendirmesi gerektirir.
Burun boşluğu, paranazal sinüslerle ve gözyaşı kanalıyla bağlantılıdır.
Bu bağlantılar, enfeksiyonun yayılım yollarını açıklar.
Üst bölümdeki koku alma bölgesi, kafa tabanındaki delikli kemikle komşudur.
Bu komşuluk, kafa travmasında beyin omurilik sıvısı kaçağına ve koku kaybına yol açar.
Berrak ve tek taraflı burun akıntısı, öne eğilmekle artıyorsa bu kaçak düşünülmelidir.
Bu tuzağın atlanması, menenjit riskini doğurur.
Yüzün üst dudak ve burun çevresini kapsayan bölgesi, kavernöz sinüsle damarsal bağlantı taşır.
Bu bölgedeki enfeksiyonların sıkılması, kafa içine yayılım riski oluşturur.
Bu anatomik bilgi, klasik olarak tehlikeli üçgen kavramıyla anılır.
Burun tıkanıklığının en sık nedenleri septum eğriliği, alerjik rinit ve nazal poliptir.
Tek taraflı ve ilerleyici tıkanıklık, tümör açısından değerlendirilmelidir.
Çocukta tek taraflı kötü kokulu akıntı, yabancı cismi düşündürür.
Burun açıcı damlaların uzun süreli kullanımı, geri tepme tıkanıklığına yol açar.
Bu tablo, ilacın kesilmesiyle düzelir; hastaların bilgilendirilmesi gerekir.
Eş anlamlılar
- Nazal bölge
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Flint PW ve ark. (ed.), Cummings Otolaryngology: Head and Neck Surgery, 7. baskı, 2020.