Amalgam

Amalgam (İng. amalgam), cıva ile gümüş, kalay ve bakır alaşımının karıştırılmasıyla elde edilen diş dolgu maddesidir.

Etimoloji

Yunanca malagma (yumuşatıcı karışım) sözcüğünden Latinceye geçmiştir.

Klinik bağlam

Malzeme, bir buçuk yüzyıldan uzun süredir kullanılmakta ve dayanıklılığı ile ucuzluğu nedeniyle özellikle arka dişlerin çiğneme yüzeylerinde tercih edilmiştir. Sertleştikten sonra çiğneme kuvvetlerine yüksek direnç gösterir ve nemli ortamdan kompozit dolgulara göre daha az etkilenir; bu özellik, tükürük denetiminin güç olduğu durumlarda üstünlük sağlar. Buna karşın diş dokusuna kimyasal olarak bağlanmaz; tutunma mekanik oyuk hazırlığına dayanır, bu da sağlam diş dokusundan daha fazla kaldırılmasını gerektirir.

Güvenlik tartışması, içerdiği cıvadan kaynaklanır. Sertleşmiş dolgudan salınan cıva buharı miktarı çok düşüktür; büyük ölçekli değerlendirmelerde bu düzeylerin sistemik hastalığa yol açtığına ilişkin kanıt bulunamamıştır. Bu nedenle sağlıklı dolguların yalnızca cıva kaygısıyla çıkarılması önerilmez; çıkarma işlemi sırasında maruziyet, dolgunun yerinde kalmasından daha yüksektir. Buna karşın uluslararası çevre anlaşmaları kapsamında kullanımı aşamalı olarak azaltılmakta, bu karar sağlık gerekçesinden çok çevresel cıva kirliliğine dayanmaktadır.

Belirli gruplarda dikkatli olunması önerilir. Gebelik ve emzirme döneminde, süt dişlerinde ve böbrek yetmezliği bulunan hastalarda alternatif malzemeler yeğlenir. Ender olarak cıvaya karşı alerjik kontakt tepkime gelişebilir; dolguya komşu mukozada beyaz çizgilenmelerle giden lezyonlar bu duruma bağlı olabilir ve dolgunun değiştirilmesiyle geriler. Diş hekimliği çalışanları açısından mesleki maruziyet, atıkların uygun biçimde toplanması ve havalandırma önlemleriyle denetlenir.

Klinik uygulamada bilinmesi gereken diğer noktalar vardır. Farklı metal içeren restorasyonların komşu dişlerde bulunması, ağızda galvanik akıma ve metalik tat algısına yol açabilir. Manyetik rezonans görüntülemede sorun oluşturmaz. Uzun süre kalan dolguların çevresinde ikincil çürük gelişebilir; kenar sızıntısı ve dolgu kenarında kararma bu durumu düşündürür. Ayrıca amalgam tatuajı olarak bilinen, mukozaya kaçan parçacıklara bağlı gri mavi renk değişikliği görülebilir; bu iyi huylu bir bulgudur ancak melanotik lezyonlardan ayırt edilmesi gerekir ve kuşkuda biyopsi yapılır.

Eş anlamlılar

• Gümüş dolgu

İlgili terimler

• Diş çürüğü
• Kompozit dolgu
• Cıva
• Ağız hijyeni
• Kontakt dermatit