Bursit
Bursit (İng. bursitis; Lat. bursa kese), eklem çevresindeki kaydırıcı keselerin iltihabıdır.
Etimoloji
Latince bursa (kese) ve Yunanca -itis (iltihap) eklerinden türetilmiştir.
Klinik bağlam
Bursalar, tendon ve kasların kemik çıkıntılar üzerinden sürtünmeden kaymasını sağlayan, içinde az miktarda kaygan sıvı bulunan yassı keselerdir.[1] İltihaplandıklarında sıvı miktarı artar, kese gerilir ve ağrı ortaya çıkar. En sık yerleşim yerleri omuzda akromiyon altı, dirsek ucunda, kalça dış yüzünde ve diz ön yüzündedir. Nedenler arasında yinelenen mekanik zorlanma, uzun süreli bası, travma, romatizmal hastalıklar, gut ve enfeksiyon yer alır.
Klinik açıdan en kritik ayrım, iltihabın enfeksiyona bağlı olup olmadığıdır. Dirsek ve diz ön yüzündeki keseler deriye yakın olduğundan, küçük sıyrıklar yoluyla bakteri girişi kolaydır. Kızarıklık, belirgin ısı artışı, ateş ve şiddetli ağrı enfeksiyonu düşündürür; bu durumda kesenin ponksiyonu ve sıvının incelenmesi zorunludur. Enfeksiyöz biçimde antibiyotik ve gerektiğinde drenaj gerekir; buna karşın mekanik biçimde kortikosteroid enjeksiyonu uygulanabilir. Bu ayrım yapılmadan enjeksiyon yapılması, enfeksiyonun yayılmasına yol açar ve en tehlikeli hatadır.
Ayırıcı tanıda eklem içi patolojiler yer alır ve muayeneyle ayrılabilir. Bursada sorun bulunduğunda genellikle istemli hareket ağrılıdır ancak eklemin hekim tarafından hareket ettirilmesi görece rahattır; eklem içi iltihapta ise her yönde hareket ağrılı ve kısıtlıdır. Kalça dış yüzündeki ağrı, geçmişte bursit olarak adlandırılmakla birlikte günümüzde çoğu olguda gluteal tendon hastalığına bağlanmaktadır; bu nedenle terim yerine büyük trokanterik ağrı sendromu kullanılır. Bu değişiklik, tedavinin enjeksiyondan çok egzersize yönelmesini sağlamıştır.
Yaklaşımın temeli nedenin ortadan kaldırılmasıdır. Diz üzerinde çalışan, dirseğini masaya dayayan ve baş üstü çalışan kişilerde koruyucu önlemler alınmalıdır; bu yapılmadığında yineleme kaçınılmazdır. Tedavide dinlenme, buz uygulaması, iltihap giderici ilaçlar ve fizyoterapi kullanılır. Kortikosteroid enjeksiyonu geçici rahatlama sağlar; yinelenen uygulamalar tendon ve deri dokusunu zayıflattığından sınırlandırılır. Yineleyen ve tedaviye dirençli olgularda romatizmal hastalık, gut ve enfeksiyon yeniden değerlendirilmeli; ender olarak cerrahi çıkarım gündeme gelir.
Eş anlamlılar
- Bursa iltihabı
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Firestein GS ve ark. (ed.), Firestein and Kelley's Textbook of Rheumatology, 11. baskı, 2021.