Kalp durması

Kalp durması (İng. cardiac arrest), kalbin etkili kasılmasının aniden sona ermesi ve dolaşımın kesilmesidir.

Etimoloji

Türkçe tanımlayıcı bir terimdir.

Klinik bağlam

Tanı klinik olarak konur: kişi yanıt vermiyorsa ve normal solumuyorsa kalp durması kabul edilir ve gecikmeden göğüs basısına başlanır. Nabız aranması güvenilir değildir ve zaman kaybettirir; ilk saniyelerde görülen iç çekme tarzı düzensiz solunum, olağan solunum sanılarak canlandırmanın gecikmesine yol açan en tehlikeli yanılgıdır. Bu solunum biçimi, kalp durmasının bulgusudur.

Ritimler tedavi açısından iki gruba ayrılır. Ventriküler fibrilasyon ve nabızsız ventriküler taşikardi şok verilebilir ritimlerdir; bu grupta erken defibrilasyon sağkalımı belirleyen tek girişimdir ve her dakikalık gecikme şansı belirgin biçimde azaltır. Asistoli ve nabızsız elektriksel etkinlikte şok endike değildir; burada asıl görev geri döndürülebilir nedenin bulunmasıdır. Bu nedenler hipoksi, sıvı kaybı, potasyum bozuklukları, hipotermi, tansiyon pnömotoraksı, kalp tamponadı, zehirlenmeler ve tromboembolizmdir.

Canlandırmanın niteliği, sağkalımı belirleyen en önemli etkendir. Yeterli derinlikte ve hızda bası, göğsün tam geri gelmesine izin verilmesi ve kesintilerin en aza indirilmesi temel ilkelerdir. Ritim değerlendirmesi ve entübasyon için basıya uzun süre ara verilmesi, en sık yapılan hatadır. Aşırı havalandırma da zararlıdır; göğüs içi basıncı artırarak kalbe dönen kanı azaltır. Hastane dışı olaylarda tanık tarafından başlanan bası ve otomatik defibrilatör kullanımı, sağkalımı kat kat artırır.

Dolaşımın geri dönmesi sürecin sonu değildir; asıl belirleyici dönem sonrasıdır. Bu evrede oksijenlenme ve kan basıncı hedeflerinin ayarlanması, aşırı oksijenden kaçınılması, kan şekeri denetimi ve nedene yönelik tedavi yapılır; kalp kökenli olgularda acil koroner değerlendirme gündeme gelir. Hedefe yönelik sıcaklık yönetimi, nörolojik sonucu iyileştirmek amacıyla uygulanır. Nörolojik prognozun değerlendirilmesi için yeterli süre beklenmelidir; erken karar verilmesi, iyileşebilecek hastalarda tedavinin gereksiz yere sonlandırılmasına yol açar.

Eş anlamlılar

• Kardiyak arrest

İlgili terimler

• Kardiyopulmoner resüsitasyon
• Defibrilasyon
• İlk yardım
• Hava yolu
• Aritmi