İdrar kaçırma

İdrar kaçırma (İng. urinary incontinence), idrarın istem dışı olarak dışarı çıkmasıdır.

Etimoloji

Türkçe tanımlayıcı bir terimdir; Latince karşılığı incontinentia urinaedır.

Tablo, türlerine göre ayrılır; bu ayrım tedavinin tümüyle farklı olması nedeniyle belirleyicidir.^[1]

Stres tipinde, karın içi basıncı artıran hareketlerde kaçak olur; öksürme, hapşırma ve gülme tetikler.

Bu tipte sorun, mesane çıkışının yeterince kapanamamasıdır; sıkışma hissi yoktur.

Sıkışma tipinde ise ani ve dayanılmaz idrar hissi vardır; hasta tuvalete yetişemez.

Bu tipte mesane kası aşırı etkindir; gece idrara kalkma da eşlik eder.

Karma tipte iki tablo bir aradadır ve en sık görülen biçimdir.

Taşma tipinde mesane boşalamaz ve dolarak taşar; sızıntı biçiminde sürekli kaçak olur.

Bu tip, idrar tutulmasının bir sonucudur ve kaçırma sanılarak yanlış tedavi edilir; önemli bir tuzaktır.

Bu nedenle değerlendirmede işeme sonrası kalan idrar hacmi ölçülmelidir.

İşlevsel tipte ise mesane ve çıkış normaldir; sorun hareket kısıtlılığı ya da bilişsel bozukluktur.

Yaşlıda bu tipin tanınması, çevre düzenlemesiyle sorunun çözülmesini sağlar.

Kaçırma, yaşlanmanın normal bir parçası değildir; bu yaygın inanış, tedavi arayışını engeller.

Hastaların büyük bölümü utanç nedeniyle yakınmasını dile getirmez; bu nedenle doğrudan sorulmalıdır.

Sorgulamanın yapılmaması, tedavi edilebilir bir sorunun sürmesine yol açar.

Geri döndürülebilir nedenler mutlaka araştırılmalıdır; bunlar sıklıkla gözden kaçar.

Bu nedenler arasında idrar yolu enfeksiyonu, kabızlık, deliryum, ilaçlar, aşırı sıvı alımı ve denetimsiz diyabet bulunur.

İdrar söktürücüler, sakinleştiriciler ve antikolinerjik ilaçlar tabloyu ağırlaştırır.

Basit bir ilaç düzenlemesi, çoğu olguda belirgin düzelme sağlar.

Tedavide ilk basamak ilaç değildir; yaşam biçimi düzenlemesi ve pelvik taban egzersizleri öne çıkar.

Bu egzersizler, stres tipinde yüksek başarı sağlar ve yan etkisizdir.

Mesane eğitimi, sıkışma tipinde etkilidir.

İlaç tedavisinde antimuskarinikler ve beta-3 agonistleri kullanılır; yaşlıda bilişsel yan etkiler göz önüne alınmalıdır.

Cerrahi tedavi, stres tipinde askı ameliyatlarıyla yapılır.