Aşırı aktif mesane
Aşırı aktif mesane (İng. overactive bladder), ani ve dayanılmaz idrar sıkışması hissiyle seyreden, altta yapısal bir neden bulunmayan sendromdur.
Etimoloji
Türkçe tanımlayıcı bir terimdir.
Klinik bağlam
Tanım klinik bir tanıdır; ani sıkışma hissi zorunlu bulgudur.[1]
Buna sık idrara çıkma ve gece idrara kalkma eşlik eder; idrar kaçırma bulunabilir ya da bulunmayabilir.
Bu nedenle kaçırma olmaması tanıyı dışlamaz; bu ayrım sıklıkla karıştırılır.
Tanı, dışlama tanısıdır; benzer belirtiler yapan durumlar araştırılmalıdır.
Bu nedenle idrar tetkiki her hastada yapılmalıdır.
İdrar yolu enfeksiyonu, mesane taşı, mesane tümörü ve tıkanıklık dışlanmalıdır.
Ağrısız kanamanın eşlik etmesi, tümör açısından uyarıcıdır ve ileri inceleme gerektirir.
Bu tuzağın atlanması, ciddi bir hastalığın gecikmesine yol açar.
Ayrıca işeme sonrası kalan idrar ölçülmelidir; taşma tipi kaçırma bu tabloyu taklit eder.
Düzenek, mesane kasının depolama evresinde istemsiz kasılmasına dayanır.
Bu kasılmalar, ürodinamik incelemede gösterilebilir; ancak tanı için gerekli değildir.
Nörolojik hastalıklarda benzer tablo görülür; buna nörojen aşırı etkinlik denir.
İnme, multipl skleroz, Parkinson hastalığı ve omurilik lezyonları bu gruptadır.
Bu ayrım önemlidir; nörolojik kökenli olgular farklı izlem gerektirir.
Bazı besin ve içeceklerin belirtileri artırdığı bilinir; kafein, alkol ve asitli içecekler bu kapsamdadır.
Sıvı alımının kısıtlanması yanlıştır; yoğun idrar mesaneyi daha çok uyarır.
Bu yaygın hata, belirtileri kötüleştirir.
Tedavi basamaklıdır ve ilk basamak ilaç değildir.
Mesane eğitimi, işeme aralıklarının kademeli olarak uzatılmasına dayanır ve etkilidir.
Pelvik taban egzersizleri, sıkışma hissinin bastırılmasında kullanılır.
İlaç tedavisinde antimuskarinikler ve beta-3 agonistleri bulunur.
Antimuskarinikler, ağız kuruluğu, kabızlık ve bulanık görme yapar.
Yaşlı hastada bu ilaçların bilişsel yan etkileri önemlidir; antikolinerjik yük artışı demans riskiyle ilişkilendirilmiştir.
Bu nedenle bu grupta beta-3 agonistleri tercih edilir.
Dirençli olgularda mesane içine botulinum toksini uygulanır; ancak idrar yapamama riski nedeniyle hasta bilgilendirilmelidir.
Sinir uyarım yöntemleri de seçenekler arasındadır.
Eş anlamlılar
- Detrusor aşırı aktivitesi
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Partin AW ve ark. (ed.), Campbell-Walsh-Wein Urology, 12. baskı, 2021.