Akciğer nodülü
Akciğer nodülü (İng. pulmonary nodule), akciğerde görüntülemede saptanan, üç santimetreden küçük, yuvarlak yoğunluk artışıdır.
Etimoloji
Latince nodulus (küçük düğüm) sözcüğünden türetilmiştir.
Klinik bağlam
Boyut ölçütü tanımlayıcıdır: üç santimetreyi aşan lezyonlar kitle olarak adlandırılır ve kötü huylu olma olasılıkları belirgin biçimde yüksektir.[1] Nodüllerin büyük çoğunluğu iyi huyludur; geçirilmiş enfeksiyonlara bağlı granülomlar, hamartomlar ve iltihabi odaklar başlıca nedenlerdir. Ülkemizde tüberküloz ve kist hidatik sıklığı nedeniyle bu olasılıklar ayrıca akılda tutulmalıdır. Buna karşın erken evre akciğer kanseri de aynı görünümde ortaya çıkabilir ve bu evrede tedavi iyileştiricidir; değerlendirmenin amacı bu ayrımı yapmaktır.
Yaklaşımın en yüksek getirili ilk adımı, eski görüntülerin bulunup karşılaştırılmasıdır. İki yıldan uzun süredir boyutu değişmeyen katı nodüller iyi huylu kabul edilir ve ileri incelemeye gerek kalmaz; bu basit adım, çok sayıda gereksiz girişimi önler. Kireçlenme örüntüsü de tanısaldır: merkezî, katmanlı ya da tümüyle kireçlenmiş lezyonlar iyi huyludur, hamartomda görülen patlamış mısır görünümü ise tanı koydurucudur.
Kuşkulu bulgular bellidir: düzensiz ve ışınsal kenar, boyutun büyük olması, üst loblarda yerleşim ve zaman içinde büyüme. Yoğunluk özelliği de belirleyicidir; buzlu cam görünümündeki ve kısmen katı nodüller, katı olanlara göre daha yavaş büyür ancak kötü huylu olma olasılıkları daha yüksektir ve bu nedenle daha uzun süre izlenmeleri gerekir. Bu grup, yavaş büyümesi nedeniyle iki yıllık kararlılık kuralının dışında tutulur.
Karar, nodül özellikleri ile hastanın risk düzeyi birlikte değerlendirilerek verilir; yaş, sigara öyküsü, mesleki maruziyet ve kanser öyküsü hesaba katılır. Düşük olasılıkta belirlenmiş aralıklarla tomografiyle izlem, orta olasılıkta pozitron emisyon tomografisi ya da biyopsi, yüksek olasılıkta ise doğrudan cerrahi değerlendirme uygundur. Sekiz milimetrenin altındaki nodüllerde pozitron emisyon tomografisinin duyarlılığı düşüktür ve yanıltıcı olabilir. Rastlantısal saptanan nodüllerde en sık hata, izlem planının hastaya bildirilmemesi ve takibin kaybolmasıdır; bu nedenle raporlama ve izlem sisteminin işletilmesi klinik sorumluluktur.
Eş anlamlılar
- Soliter pulmoner nodül
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Broaddus VC ve ark. (ed.), Murray and Nadel's Textbook of Respiratory Medicine, 7. baskı, 2022.