Akciğer nakli

Akciğer nakli (İng. lung transplantation), son dönem akciğer hastalığı bulunan hastalarda hasarlı akciğerin verici organla değiştirilmesi ameliyatıdır.

Etimoloji

Türkçe tanımlayıcı bir terimdir.

Klinik bağlam

Başlıca endikasyonlar kronik obstrüktif akciğer hastalığı, idiyopatik pulmoner fibroz, kistik fibroz, alfa 1 antitripsin eksikliği ve pulmoner arteriyel hipertansiyondur. Karar verirken temel soru, hastanın nakilsiz beklenen yaşam süresinin nakil sonrası beklenen süreden kısa olup olmadığıdır. Tek ya da çift akciğer nakli yapılabilir; enfeksiyon odağı bulunan kistik fibroz ve bronşektazi hastalarında çift taraflı nakil zorunludur, aksi halde kalan akciğer yeni organı enfekte eder.

Zamanlama, sonucu belirleyen en kritik etkendir. Yönlendirmenin geç yapılması sık karşılaşılan bir sorundur; hasta ameliyatı kaldıramayacak duruma geldiğinde liste dışı kalır. Bu nedenle ilerleyici hastalıkta değerlendirme, son dönem beklenmeden başlatılmalıdır. Değerlendirmede solunum kapasitesinin yanında beslenme durumu, kas gücü, eşlik eden hastalıklar ve ruhsal uygunluk incelenir. Etkin sigara kullanımı, denetlenmemiş madde bağımlılığı, tedavi edilmemiş kanser ve ağır organ yetmezlikleri kesin engellerdir.

Akciğer, nakil edilen organlar arasında en kırılgan olanıdır ve bunun anatomik nedenleri vardır: dış ortamla sürekli temas halindedir, zengin lenfoid dokusu nedeniyle güçlü bağışıklık yanıtı oluşturur ve bronşiyal dolaşımı ameliyat sırasında kesilir. Bu nedenle enfeksiyon ve red oranları diğer organlardan yüksektir, uzun dönem sağkalım daha kısadır. Erken dönemde birincil greft işlev bozukluğu, akciğer ödemi ve oksijenlenme bozukluğuyla ortaya çıkar.

Uzun dönemde sağkalımı sınırlayan başlıca sorun kronik red tablosudur; bronşiyolit obliterans sendromu olarak adlandırılır ve solunum kapasitesinde ilerleyici düşüşle kendini gösterir. Bu nedenle hastalar evde düzenli spirometri ile izlenir; değerlerdeki düşüş, belirtiler ortaya çıkmadan uyarı verir. Ömür boyu bağışıklık baskılayıcı tedavi gerekir; buna bağlı olarak fırsatçı enfeksiyonlar, böbrek işlev bozukluğu, diyabet ve kanser riski artar. Koruyucu antimikrobiyal tedavi, aşılama ve deri kanseri taraması izlemin parçasıdır.

Eş anlamlılar

• Akciğer transplantasyonu

İlgili terimler

• Akciğer fibrozu
• Kronik obstrüktif akciğer hastalığı
• Alograft
• Bağışıklık baskılayıcı
• Alfa 1 antitripsin eksikliği