Aksilla
Aksilla (İng. axilla), kol ile göğüs duvarı arasında kalan, damar ve sinirlerin geçtiği piramit biçimli anatomik boşluktur.
Etimoloji
Latince axilla (koltuk altı) sözcüğünden gelir.
Klinik bağlam
Boşluk, üst uzva giden ana damar ve sinirlerin geçiş yoludur; aksiller arter ve ven ile brakiyal pleksusun kordları burada yer alır.[1] Bu yoğun yapı, hem cerrahi girişimlerde dikkat gerektiren bir bölge olmasını hem de bölgesel anestezi uygulamalarında kullanılmasını açıklar. Aksiller blok, el ve önkol cerrahisinde yaygın kullanılan bir yöntemdir. Bölgede ayrıca ter bezleri yoğundur; koku oluşumu ve aşırı terleme tabloları bu nedenle burada belirgindir.
Klinik önemin merkezinde lenf düğümleri yer alır. Meme dokusunun büyük bölümünün, göğüs duvarının ve üst uzvun lenfatik drenajı buraya olur; bu nedenle meme kanserinin evrelendirilmesinde bölge düğümlerinin durumu belirleyicidir ve sağkalımı en çok etkileyen tek etkendir. Geçmişte tüm düğümlerin çıkarılması standarttı; günümüzde sentinel lenf düğümü biyopsisi ilk sırada yer alır. Bu yöntem, tümörün ilk boşaldığı düğümün işaretlenerek çıkarılmasına dayanır ve düğüm temiz bulunduğunda geniş disseksiyondan kaçınılmasını sağlar; bu değişiklik, lenfödem sıklığını belirgin biçimde azaltmıştır.
Bölgenin çıkarılmasına bağlı sorunlar bilinmelidir. Lenfödem, kolda kalıcı şişlik ve enfeksiyona yatkınlıkla giden, yaşam kalitesini belirgin biçimde bozan bir sonuçtur; bu nedenle disseksiyon yapılan hastalarda kola kan alınmaması, tansiyon ölçülmemesi ve damar yolu açılmaması önerilir. Aynı bölgede seyreden interkostobrakiyal sinirin kesilmesi, kolun iç yüzünde kalıcı uyuşukluğa yol açar. Uzun torasik sinir ve torakodorsal sinir yaralanmaları ise kürek kemiği kanatlaşması ve omuz gücünde azalmaya neden olur.
Muayenede lenf düğümlerinin değerlendirilmesi rutin uygulamanın parçasıdır; hastanın kolu gevşetilerek muayene edilmelidir, kol gergin tutulduğunda kaslar bölgeyi kapatır. Büyümüş düğümlerin ayırıcı tanısında enfeksiyonlar, kedi tırmığı hastalığı, tüberküloz, lenfoma ve metastazlar yer alır; sert, hareketsiz ve yapışık düğümler kuşkuludur. Bölgede sık görülen diğer sorunlar arasında ter bezi enfeksiyonu, yineleyen apselerle giden hidradenitis süpürativa ve mantar enfeksiyonları yer alır. Aksiller sıcaklık ölçümü kolay ancak en az güvenilir yöntemdir; vücut iç sıcaklığını olduğundan düşük gösterir ve ateşin gözden kaçmasına yol açabilir.
Eş anlamlılar
- Koltuk altı
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Standring S (ed.), Gray's Anatomy, 42. baskı, 2021.