Alimemazin

Alimemazin (İng. alimemazine), fenotiyazin yapısında, güçlü yatıştırıcı ve kaşıntı giderici etkileri bulunan birinci kuşak antihistaminiktir.

Etimoloji

Uluslararası ortak addır; İngilizce yazında trimeprazin adıyla da geçer.

Klinik bağlam

İlaç, histamin H1 reseptörlerini bloke etmesinin yanında antikolinerjik, antiserotonerjik ve dopamin reseptörü üzerinde de etki gösterir; bu geniş etki profili hem klinik kullanımını hem de yan etkilerini açıklar. Kan beyin engelini kolayca geçtiğinden belirgin uyku hali oluşturur; bu özellik, yeni kuşak antihistaminiklerden temel farkıdır. Kaşıntının baskılanmasında ve bulantı denetiminde etkilidir.

Kullanım alanları arasında inatçı kaşıntı, ürtiker, ameliyat öncesi sedasyon ve kısa süreli uyku düzensizlikleri yer alır. Etkisi, kaşıntının hem histamin aracılı bileşenini hem de merkezî uyarılmayı azaltmasına dayanır; bu nedenle gece kaşıntısının uykuyu böldüğü atopik dermatit gibi tablolarda yararlıdır. Buna karşın kaşıntının nedenine yönelik tedavinin yerini tutmaz; kolestaz, böbrek yetmezliği ve lenfoma gibi sistemik nedenler araştırılmadan yalnızca belirtiye yönelik tedaviyle yetinilmesi tanının gecikmesine yol açar.

Güvenlik açısından yaş sınırlarının bilinmesi kritiktir. Küçük çocuklarda ve özellikle iki yaşın altında solunum baskısı ve ölümcül olaylar bildirilmiştir; bu nedenle bu yaş grubunda kullanımı sakıncalıdır. Yaşlılarda ise antikolinerjik yükü nedeniyle özellikle sorunludur: ağız kuruluğu, kabızlık, idrar yapamama, görme bulanıklığı, denge bozukluğu ve bilinç bulanıklığı yapabilir. Yaşlıda düşme ve deliryum riskini artıran ilaçlar arasında sayılır ve kaçınılması önerilen ilaç listelerinde yer alır. Dar açılı glokom ve prostat büyümesi bulunan hastalarda kullanılmamalıdır.

Diğer önemli noktalar arasında alkol ve merkezî sinir sistemini baskılayan diğer ilaçlarla etkileşimi, araç kullanımını ve dikkat gerektiren işleri etkilemesi yer alır. Fenotiyazin grubuna özgü olarak ekstrapiramidal yan etkiler, ışığa duyarlılık ve QT uzaması görülebilir. Ayrıca deri testleri öncesinde antihistaminiklerin kesilmesi gerekir; aksi halde testler yalancı negatif sonuç verir ve bu, alerji değerlendirmesinde sık yapılan bir hatadır. Uyku sorunlarında düzenli ve uzun süreli kullanımı önerilmez; tolerans gelişir ve altta yatan sorun ele alınmamış olur.

Eş anlamlılar

• Trimeprazin

İlgili terimler

• Antihistaminik
• Kaşıntı
• Ürtiker
• Sedasyon
• Atopik dermatit