Allodini
Allodini (İng. allodynia; Yun. allos başka, odyne ağrı), normalde ağrı vermeyen bir uyaranın ağrılı olarak algılanmasıdır.
Etimoloji
Yunanca allos (başka) ve odyne (ağrı) sözcüklerinden türetilmiştir.
Klinik bağlam
Kavram, ağrı algısındaki bozukluğun en belirgin göstergesidir ve hiperaljeziden ayrılır.[1]
Hiperaljezide zaten ağrılı olan uyaran abartılı algılanır; allodinide ise ağrısız uyaran ağrı yapar.
Bu ayrım, sorunun uyaranın şiddetinde değil, sinir sisteminin işleyişinde olduğunu gösterir.
Bu nedenle bulgu, merkezî duyarlılaşmanın en güçlü klinik göstergesi kabul edilir.
Üç türü tanımlanır; mekanik, ısıl ve devinimsel allodini.
Mekanik türde hafif dokunma ağrı yapar; hasta giysinin, çarşafın ya da esintinin ağrı verdiğini anlatır.
Bu tanım, öyküde özellikle sorgulanmalıdır; hasta kendiliğinden dile getirmez.
Bu bulgunun varlığı, ağrının nöropatik nitelikte olduğunu güçlü biçimde düşündürür.
Bu ayrım, tedavi seçimini doğrudan değiştirir ve son derece pratiktir.
Nitekim nöropatik ağrıda klasik ağrı kesiciler ve nonsteroid antiinflamatuar ilaçlar büyük ölçüde etkisizdir.
Bu tabloda belirli antidepresanlar ve gabapentin türevleri kullanılır.
Bu nedenle allodininin fark edilmemesi, aylarca süren etkisiz tedaviye yol açar.
Düzenek, omurilik arka boynuzundaki nöronların uyarılabilirliğinin artmasına dayanır.
Normalde yalnızca dokunma bilgisi taşıyan kalın lifler, ağrı yolaklarını uyarır duruma gelir.
Bu yeniden bağlanma, "dokunmanın acıtması" olgusunu açıklar.
En sık görüldüğü tablolar zona sonrası nevralji, diyabetik nöropati ve karmaşık bölgesel ağrı sendromudur.
Fibromiyalji ve migrende de yaygın biçimde bulunur.
Migren atağı sırasında saç taramanın ya da gözlük takmanın ağrı vermesi tipiktir.
Bu bulgu, tedavi zamanlaması açısından değerlidir; allodini geliştikten sonra ilaç yanıtı azalır.
Bu nedenle triptan tedavisinin erken uygulanması önerilir.
Muayenede fırça, pamuk ve ılık nesnelerle basit sınamalar yapılabilir.
Bu değerlendirme özel araç gerektirmez ve yatak başında uygulanabilir.
Bulgunun varlığı, hastaya durumunun nesnel bir sinir sistemi değişikliği olduğunun açıklanmasını sağlar.
Bu açıklama, hastaların sıklıkla karşılaştığı inanılmama duygusunu azaltır ve tedavi uyumunu artırır.
Eş anlamlılar
- Dokunma ağrısı
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Firestein GS ve ark. (ed.), Firestein & Kelley's Textbook of Rheumatology, 11. baskı, 2021.