Ameliyat öncesi değerlendirme
Ameliyat öncesi değerlendirme (İng. preoperative assessment), cerrahi girişim öncesinde hastanın riskinin belirlenmesi ve düzeltilebilir sorunların giderilmesi sürecidir.
Etimoloji
Türkçe tanımlayıcı bir terimdir.
Klinik bağlam
Sürecin amacı, hastayı "onaylamak" değil, riski azaltmaktır; bu ayrım kavramsal açıdan temeldir.[1]
Değerlendirmenin dört bileşeni vardır: öykü, muayene, seçici testler ve tedavi düzenlemesi.
En değerli bilgi, öykü ve muayeneden elde edilir; testler bunları tamamlar.
Fonksiyonel kapasite, en güçlü öngörücüdür; günlük etkinlikleri sorgulamak birçok testten daha bilgilendiricidir.
Merdiven çıkabilen ya da orta düzeyde etkinlik yapabilen hastada ek kalp incelemesi çoğu kez gereksizdir.
Rutin ve seçilmemiş testler yarar sağlamaz; yanlış pozitif sonuçlarla gecikmeye ve gereksiz girişimlere yol açar.
Bu nedenle test istemi, hastanın özelliklerine ve girişimin riskine göre yapılmalıdır.
Bu ilke, güncel kılavuzların en vurgulanan noktasıdır.
Havayolu değerlendirmesi anestezi güvenliğinin temelidir; zor entübasyon öngörüsü hazırlık yapılmasını sağlar.
Ağız açıklığı, boyun hareketleri ve geçirilmiş zor havayolu öyküsü sorgulanır.
İlaç yönetimi sürecin en kritik bölümüdür.
Beta blokerler, statinler ve antiepileptikler sürdürülür; ani kesilmeleri zararlıdır.
Kortikosteroid kullanan hastada tedavi sürdürülmeli ve gerektiğinde doz artırılmalıdır.
Antikoagülan ve antiagreganların kesilmesi, kanama ve tromboz riskleri tartılarak karara bağlanır.
Yeni stent takılmış hastada antiagregan tedavinin erken kesilmesi ölümcül olabilir; elektif cerrahi ertelenir.
Bu kural, en ciddi güvenlik ilkelerinden biridir.
Şeker düşürücü ilaçlardan belirli bir grup, ketoasidoz riski nedeniyle önceden kesilir.
Açlık kuralları güncellenmiştir; berrak sıvılara ameliyattan kısa süre öncesine kadar izin verilir.
Uzun açlık, susuzluk ve rahatsızlık dışında yarar sağlamaz.
Sigaranın bırakılması, solunum ve yara komplikasyonlarını azaltır.
Kansızlığın önceden düzeltilmesi, transfüzyon gereksinimini azaltır ve sonuçları iyileştirir.
Yaşlı hastada kırılganlık değerlendirmesi, yaştan daha iyi öngörü sağlar.
Bakım hedeflerinin ve olası sonuçların hastayla konuşulması, onam sürecinin ayrılmaz parçasıdır.
Ameliyat edilmemek de bir seçenektir ve sunulmalıdır.
Eş anlamlılar
- Preoperatif değerlendirme
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Gropper MA ve ark. (ed.), Miller's Anesthesia, 9. baskı, 2020.