Amniyosentez
Amniyosentez (İng. amniocentesis), tanı amacıyla amniyon sıvısından örnek alınması işlemidir.
Etimoloji
Amniyon sözcüğü ile Yunanca kentesis (delme) sözcüğünden türetilmiştir.
Klinik bağlam
İşlem, ultrasonografi eşliğinde karın duvarından girilerek amniyon boşluğundan sıvı alınmasına dayanır ve genellikle gebeliğin on beşinci haftasından sonra yapılır.[1] Alınan sıvıdaki fetal hücrelerden kromozom incelemesi, mikrodizin analizi ve gerektiğinde tek gen hastalıklarına yönelik testler yapılır. Ayrıca enfeksiyon şüphesinde kültür ve moleküler inceleme, kan uyuşmazlığında bilirubin ölçümü ve akciğer olgunluğunun değerlendirilmesi amacıyla da kullanılmıştır.
Girişimin yerini belirleyen en önemli gelişme, anne kanından yapılan hücre dışı fetal DNA testleridir. Bu tarama, Down sendromu ve diğer sık kromozom anomalilerinde yüksek doğrulukla risk belirler ve girişimsel test gereksinimini belirgin biçimde azaltmıştır. Ancak bu testin tanı değil tarama olduğu, olumlu sonucun mutlaka girişimsel bir yöntemle doğrulanması gerektiği bilinmelidir; bu ayrımın yapılmaması, sağlıklı gebeliklerin sonlandırılmasına yol açabilecek en ciddi hatalardan biridir.
İşlemin başlıca riski gebelik kaybıdır; deneyimli ellerde ve ultrasonografi eşliğinde bu risk oldukça düşüktür ve güncel çalışmalarda geçmişte bildirilenden daha küçük bulunmuştur. Diğer olası sorunlar sıvı kaçağı, kanama, enfeksiyon ve ender olarak fetal yaralanmadır. On beşinci haftadan önce yapılan girişimlerde ayak deformitesi ve sıvı kaçağı sıklığı arttığından erken uygulama önerilmez. Rh negatif annelerde işlem sonrası anti-D immünglobulin uygulanması, duyarlanmanın önlenmesi için zorunludur; bu adımın atlanması sonraki gebelikleri tehlikeye atar.
Kararın hasta ile birlikte verilmesi esastır. Ailenin, testin ne söyleyip ne söyleyemeyeceğini anlaması gerekir; kromozom incelemesi tüm doğumsal anomalileri dışlamaz. Sonuçların birkaç gün ile birkaç hafta arasında değişen sürelerde çıkması, bekleme döneminde kaygıya yol açar. Ender bir sonuç olan plasentaya sınırlı mozaisizm, anne kanı testlerinde uyumsuzluğa neden olabilir ve ek değerlendirme gerektirir. İşlem öncesinde ve sonrasında genetik danışmanlık verilmesi standarttır; karar hiçbir koşulda yönlendirici olmamalıdır.
Eş anlamlılar
- Amniyon sıvısı örneklemesi
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Cunningham FG ve ark., Williams Obstetrics, 26. baskı, 2022.