Anal deşarj
Anal deşarj (İng. anal discharge), makattan gelen ve dışkı dışındaki sıvı, mukus ya da irin akıntısıdır.
Etimoloji
Latince anus (makat) sözcüğü ile akıntı anlamındaki deşarj sözcüğünün birleşiminden türetilmiştir.
Klinik bağlam
Akıntının niteliği tanıyı büyük ölçüde yönlendirir.[1] Mukuslu akıntı, iltihabi bağırsak hastalığı, rektal polip, villöz adenom ve rektal sarkmada görülür. İrinli akıntı, apse ya da fistülü düşündürür; perianal fistülde ağrı apse boşaldıktan sonra azalır ve aralıklı akıntı sürer. Kanlı akıntı hemoroid, fissür ve tümörlerde bulunur. Sürekli sızıntı biçimindeki akıntı ise dışkı kaçırmanın hafif biçimi olabilir ve bu ayrımın yapılması gerekir.
Perianal fistül, klinik açıdan en önemli nedenlerdendir; genellikle geçirilmiş bir apsenin ardından gelişir ve kendiliğinden iyileşmez. Yineleyen, çok sayıda ya da olağandışı yerleşimli fistüller Crohn hastalığını düşündürmelidir; bu grupta cerrahi yaklaşım tek başına yetersizdir ve altta yatan hastalığın tedavisi gerekir. Bu ayrımın yapılmaması, yinelenen başarısız ameliyatlara ve dışkı tutmayı sağlayan kasların zedelenmesine yol açar.
Enfeksiyöz nedenler de değerlendirilmelidir. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar proktite yol açarak mukuslu ve irinli akıntı, ıkınma hissi ve makat ağrısı oluşturur; gonokok, klamidya, sifiliz ve herpes başlıca etkenlerdir. Bu tabloda cinsel öykünün alınması, doğru testlerin istenmesi ve eş taramasının yapılması gerekir; öykü alınmadığında tanı gecikir ve hastaya yalnızca belirtiye yönelik tedavi verilir. Bağışıklığı baskılanmış hastalarda tablo daha ağır seyreder.
Değerlendirmede makat çevresinin dikkatli muayenesi, parmakla rektal muayene ve anoskopi temel adımlardır; kırk yaş üzerinde, kilo kaybı, kanama ve dışkılama alışkanlığında değişiklik eşlik ediyorsa kolonoskopi yapılmalıdır. Perianal hastalıkta manyetik rezonans görüntüleme, fistül yolunun ve kasla ilişkisinin belirlenmesinde altın standarttır. Yakınmanın utanç nedeniyle geç dile getirildiği bilinmeli; hekimin bu konuyu doğrudan sorması, hem tanı gecikmesini hem gereksiz özbakım ürünü kullanımını önler. Tedavi nedene yöneliktir.
Eş anlamlılar
- Makat akıntısı
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Feldman M ve ark. (ed.), Sleisenger and Fordtran's Gastrointestinal and Liver Disease, 11. baskı, 2021.