Bulimiya nervoza
Bulimiya nervoza (İng. bulimia nervosa), yineleyen tıkınırcasına yeme atakları ve ardından kilo almayı önlemeye yönelik uygunsuz davranışlarla giden yeme bozukluğudur.
Etimoloji
Yunanca bous (öküz) ve limos (açlık) sözcüklerinden türetilmiştir; aşırı açlık anlamına gelir.
Klinik bağlam
Tanı, tıkınırcasına yeme ataklarının ve telafi davranışlarının belirli bir sıklıkta yinelemesi ile benlik değerlendirmesinin beden biçimine aşırı bağlı olmasına dayanır.[1] Anoreksiya nervozadan ayıran temel ölçüt, vücut ağırlığının belirgin biçimde düşük olmamasıdır; hastaların çoğu normal kiloda ya da hafif kilolu görünür. Bu nedenle hastalık dışarıdan fark edilmez ve tanı yıllarca gecikir; utanç ve gizleme davranışı bu gecikmeyi pekiştirir.
Telafi davranışları kusma, müshil ve idrar söktürücü kullanımı, aşırı egzersiz ve açlıktır. Fizik bulgular, gizlenen bu davranışların ortaya konmasını sağlar: diş minesinin arka yüzeyinde erozyon, tükürük bezlerinde büyüme, el sırtında nasır ve boğazda tahriş. Bu bulguların tanınması, hastanın anlatmadığı davranışın belirlenmesinde belirleyicidir ve klinik açıdan en değerli ipuçlarıdır.
Metabolik komplikasyonlar yaşamı tehdit eder. Kusma ile potasyum, klor ve hidrojen kaybı metabolik alkaloza ve hipokalemiye yol açar; müshil kullanımında ise ishalle potasyum kaybı ve asidoz görülür. Hipokalemi, ritim bozuklukları ve ani ölüm riski taşır; bu nedenle elektrolitler ve elektrokardiyografi değerlendirilmelidir. Diş ve yemek borusu hasarı, yineleyen kusmanın diğer sonuçlarıdır; ağır kusma sonrası yemek borusu yırtılması acil bir tablodur.
Tedavide bilişsel davranışçı terapi en iyi kanıta sahiptir; tıkınma ve telafi döngüsünün kırılması, düzenli öğün örüntüsünün kurulması ve beden algısına ilişkin düşüncelerin ele alınması temel bileşenlerdir. Seçici serotonin geri alım engelleyicilerinden fluoksetin, bu endikasyonda etkinliği gösterilmiş ilaçtır. Bupropion, nöbet riski nedeniyle bu grupta kullanılmaz; bu, klinik açıdan bilinmesi gereken kesin bir kısıtlamadır. Eşlik eden depresyon, kaygı bozukluğu ve madde kullanımı ayrıca değerlendirilmelidir.
Eş anlamlılar
- Bulimiya
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Amerikan Psikiyatri Birliği, Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5-TR), 2022.