Clostridium perfringens
Clostridium perfringens (İng. Clostridium perfringens), gazlı gangren ve gıda zehirlenmesine yol açan, spor oluşturan anaerop bakteridir.
Etimoloji
Yunanca kloster (iğ) ve Latince perfringere (parçalamak) sözcüklerinden türetilmiştir.
Klinik bağlam
Bakteri, toprakta ve sindirim sistemi florasında bulunur. Spor oluşturması, çevrede uzun süre canlı kalmasını sağlar.[1]
Hastalık yapma yeteneği, ürettiği toksinlere dayanır. Alfa toksin, hücre zarlarını parçalayan bir enzimdir ve doku yıkımının temel nedenidir.
En ağır tablo gazlı gangrendir. Kirli yaralar, ezilme yaralanmaları, kurşun yaraları, damar dolaşımı bozuk uzuvlar ve cerrahi sonrası gelişir.
Klinik seyir çok hızlıdır; saatler içinde ilerler. Şiddetli ağrı, muayene bulgularıyla orantısız biçimde belirgindir ve en erken uyarıdır.
Deride mor-bronz renk değişikliği, kabarcıklar, kötü kokulu akıntı ve dokuda gaz birikimine bağlı krepitasyon görülür.
Ancak krepitasyon geç bir bulgudur; beklenmesi ölümcül gecikmeye yol açar.
Sistemik toksisite belirgindir: taşikardi, hipotansiyon, damar içi hemoliz ve böbrek yetmezliği gelişir. Hemoliz, alfa toksinin alyuvar zarlarını parçalamasına bağlıdır.
Tedavinin temeli, gecikmesiz ve geniş cerrahi debridmandır. Ölü doku uzaklaştırılmadıkça hiçbir antibiyotik yeterli olmaz; ampütasyon gerekebilir.
Antibiyotik tedavisinde penisilin ile klindamisin birlikte kullanılır; klindamisin, toksin üretimini baskıladığı için eklenir.
Hiperbarik oksijen tedavisi destekleyici olarak kullanılabilir; ancak cerrahiyi geciktirmemelidir.
İkinci klinik tablo gıda zehirlenmesidir. Etli yemeklerin uygun olmayan koşullarda bekletilmesi ve yeniden ısıtılmasıyla ortaya çıkar; sporlar ısıya dayanıklıdır ve soğuma sırasında çimlenir.
Belirtiler karın krampları ve ishaldir; ateş ve kusma genellikle bulunmaz. Tablo kendiliğinden düzelir ve antibiyotik gerektirmez.
Bu ayrım, gıda zehirlenmelerinin ayırıcı tanısında yararlıdır: kusmanın baskın olduğu ve çok hızlı başlayan tablolar stafilokok toksinini düşündürür.
Üçüncü tablo, ince bağırsakta nekrotizan enterittir; belirli bölgelerde ve beslenme yetersizliği olan topluluklarda görülür.
Ayrıca kadın genital yolundan kaynaklanan ağır enfeksiyonlar ve septik düşük sonrası tablolar bildirilmiştir.
Ayırıcı tanıda nekrotizan yumuşak doku enfeksiyonunun diğer biçimleri yer alır; tedavi ilkeleri benzerdir ve cerrahi girişim önceliklidir.
Korunmada yara temizliği, ölü dokunun uzaklaştırılması, tetanoz durumunun değerlendirilmesi ve gıda güvenliği kuralları etkilidir.
Eş anlamlılar
- Gazlı gangren etkeni
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Bennett JE ve ark. (ed.), Mandell, Douglas, and Bennett's Principles and Practice of Infectious Diseases, 9. baskı, 2020.