Diş çekimi

Diş çekimi (İng. tooth extraction), bir dişin yuvasından cerrahi olarak çıkarılmasıdır.

Etimoloji

Türkçe tanımlayıcı bir terimdir; tıp dilinde ekstraksiyon olarak da anılır.

Klinik bağlam

İşlem, dişin kurtarılamayacak düzeyde harap olduğu, ileri periodontal doku kaybı bulunduğu, gömülü dişin sorun yarattığı ya da ortodontik ve protetik gerekçelerin bulunduğu durumlarda uygulanır. Temel ilke, dişin kaldıraç ve forseps yardımıyla kemik yuvasında genişletilerek çıkarılmasıdır; kuvvet uygulanan yön, kök sayısı ve biçimine göre belirlenir. Gömülü dişlerde ve kırık köklerde cerrahi yaklaşım gerekir. Ameliyat öncesi görüntüleme, kök anatomisinin ve komşu yapılarla ilişkinin değerlendirilmesini sağlar.

Komşu yapıların bilinmesi, komplikasyonların önlenmesinde belirleyicidir. Alt çene arka bölgede alt alveoler sinir ve dil siniri, üst çene arka bölgede maksiller sinüs risk altındadır. Sinir yaralanması dudakta ya da dilde kalıcı uyuşukluğa yol açabilir; sinüs tabanının açılması, kapatılmadığında kalıcı fistüle dönüşür. Bu nedenle alt yirmi yaş dişi cerrahisinde kök ucunun sinir kanalıyla ilişkisi düz grafide kuşkulu bulunduğunda konik ışınlı tomografi istenir.

Sistemik değerlendirme, işlem kadar önemlidir. Antikoagülan ya da antitrombosit ilaç kullanan hastalarda tedavinin kesilmesi çoğu basit çekim için gerekli değildir; yerel önlemlerle kanama denetlenebilirken ilacın kesilmesi inme ve tromboz riskini artırır. Kemik yıkımını baskılayan ilaçları kullananlarda çene osteonekrozu riski bulunur; mümkünse bu tedaviye başlamadan önce ağız içi odaklar giderilmelidir. Denetimsiz diyabet, baş boyun ışın tedavisi öyküsü ve bağışıklık baskılanması yara iyileşmesini bozar. Enfeksiyöz endokardit korunması yalnızca belirlenmiş yüksek riskli kalp hastalarında gerekir.

Çekim sonrası en sık sorun, pıhtının erimesiyle gelişen ve kuru soket olarak bilinen tablodur; iki ile dört gün sonra başlayan, kulağa vuran şiddetli ağrıyla ortaya çıkar ve sigara kullanımı riski belirgin biçimde artırır. Bu bir enfeksiyon değildir; tedavi yuvanın nazikçe yıkanması ve yatıştırıcı pansumandır, antibiyotik gerekmez. Hastaya ilk gün ağzın çalkalanmaması, sıcak ve sert gıdalardan kaçınılması, sigara içilmemesi anlatılmalıdır. Çekim sonrası alveol kemiğinin ilerleyici biçimde eridiği bilinmeli; implant planlanan olgularda kemik koruma teknikleri gündeme gelir.

Eş anlamlılar

• Ekstraksiyon

İlgili terimler

• Dental alveol
• Alveolit
• Ağız cerrahisi
• Dental implant
• Yerel anestezi