Disülfiram

Disülfiram (İng. disulfiram), alkol alındığında hoş olmayan bir tepkime oluşturarak caydırıcı etki gösteren, alkol bağımlılığı tedavisinde kullanılan ilaçtır.

Etimoloji

Kimyasal yapısındaki disülfür bağına gönderme yapan uluslararası ortak addır.

Klinik bağlam

İlaç, aldehit dehidrogenaz enzimini geri dönüşsüz olarak engeller. Alkol normalde önce asetaldehide, ardından zararsız asetata çevrilir; enzim engellendiğinde asetaldehit birikir ve belirgin belirtilere yol açar. Yüzde kızarma, çarpıntı, zonklayıcı baş ağrısı, bulantı, kusma, terleme ve tansiyon düşmesi görülür. Bu tepkime, alkol alımından dakikalar sonra başlar ve saatlerce sürebilir.

Etki düzeneği, diğer ilaçlardan temel farkını ortaya koyar: akamprozat ve naltrekson içme isteğini azaltırken, bu ilaç isteği değiştirmez, yalnızca içmenin sonucunu caydırıcı hale getirir. Bu nedenle etkinliği, hastanın ilacı düzenli kullanmasına bağlıdır; denetimsiz kullanımda hasta ilacı bırakıp içmeyi sürdürebilir. En yüksek başarı, ilacın bir yakının ya da sağlık çalışanının gözetiminde alındığı denetimli uygulamalarda elde edilir. Bu koşul sağlanmadığında ilaç yararsız kalır.

Güvenlik açısından kritik noktalar vardır. Tedaviye, hasta en az on iki saat alkolsüz kaldıktan sonra başlanmalıdır. Enzim engellemesi geri dönüşsüz olduğundan etki, ilaç kesildikten sonra da bir ile iki hafta sürer; hastaya bu süre boyunca alkolden kaçınması gerektiği açıkça anlatılmalıdır. Gizli alkol kaynakları da bilinmelidir: öksürük şurupları, bazı ağız gargaraları, kolonya ve alkol içeren yemekler tepkimeyi başlatabilir. Bu bilgilendirme yapılmadığında hasta beklenmedik ve ağır bir tepkimeyle karşılaşır.

Kullanım sınırları belirlidir. Ağır kalp damar hastalığı, koroner arter hastalığı, ileri karaciğer yetmezliği, psikoz ve gebelik durumlarında kullanılmaz; hastanın karar verme yetisinin korunmuş olması ve tedaviyi bilinçli biçimde kabul etmesi gerekir. Karaciğer toksisitesi ender ancak ciddi bir yan etkidir; tedavi öncesi ve süresince karaciğer enzimleri izlenmelidir. Ayrıca ilaç metronidazol ile birlikte kullanılmamalı, fenitoin ve varfarin düzeylerini yükseltebileceği göz önünde tutulmalıdır. İlaç tedavisi, psikososyal destek olmadan yeterli sonuç vermez.

Eş anlamlılar

• Antabus

İlgili terimler

• Alkol bağımlılığı
• Akamprozat
• Naltrekson
• Yoksunluk sendromu
• Alkol