Emzirme
Emzirme (İng. breastfeeding), bebeğin anne sütüyle beslenmesidir.
Etimoloji
Türkçe "emmek" kökünden türemiştir.
Klinik bağlam
Süt üretimi prolaktin, boşalması ise oksitosin tarafından sağlanır; bu ayrım işlevsel olarak önemlidir.[1]
Meme başının uyarılması her iki hormonu da salgılatır; bu nedenle emzirme sıklığı üretimi belirler.
Arz-talep ilişkisi, sütün azaldığı düşünülen durumlarda daha sık emzirmenin neden önerildiğini açıklar.
İlk günlerde salgılanan kolostrum, hacimce azdır ancak antikor ve büyüme etkenleri açısından zengindir.
Bu azlık, sütün yetersiz olduğu biçiminde yorumlanır ve gereksiz mama takviyesine yol açar; bu sık bir hatadır.
Anne sütü, bebeğe koruyucu antikorlar sağlar; ishal ve solunum yolu enfeksiyonlarını azaltır.
Uzun dönemde obezite ve tip 2 diyabet riskini azalttığı gösterilmiştir.
Anne açısından da yarar sağlar; meme ve yumurtalık kanseri riskini düşürür ve doğum sonrası kanamayı azaltır.
Emzirmenin gebeliği önleyici etkisi vardır; ancak bu koruma koşullara bağlıdır ve güvenilir bir yöntem değildir.
Bu ayrımın anlatılmaması, beklenmedik gebeliklere yol açar.
Yeterli beslenmenin en güvenilir göstergeleri, kilo alımı ve idrar çıkışıdır.
Bebeğin sık ağlaması ya da sık emmek istemesi, sütün yetersizliğini göstermez.
Bu yanlış yorum, emzirmenin erken bırakılmasının en sık nedenidir.
Meme başı ağrısının başlıca nedeni yanlış tutunmadır; çözüm pozisyon düzeltmesidir.
Meme iltihabında emzirme sürdürülmelidir; sütün boşaltılması iyileşmeyi hızlandırır.
Bu nokta sıklıkla yanlış bilinir; emzirmenin kesilmesi apse gelişimini kolaylaştırır.
Antibiyotiğe yanıt vermeyen ve iyileşmeyen iltihap, iltihabi meme kanserini düşündürmelidir.
Karşı endikasyonlar sınırlıdır; galaktozemi, tedavi edilmemiş HIV enfeksiyonu ve bazı ilaçlar bu kapsamdadır.
Meme üzerinde etkin herpes lezyonu bulunması, o memeden emzirmeyi engeller.
İlaç kullanımı, çoğu olguda emzirmenin bırakılmasını gerektirmez; bu, en sık verilen gereksiz öneridir.
Uyumlu alternatifler bulunur; güncel kaynaklara başvurulmalıdır.
Kodein ve benzeri ilaçlardan kaçınılır; hızlı yıkıcı annelerde bebekte solunum baskılanması bildirilmiştir.
D vitamini desteği, yalnızca anne sütüyle beslenen bebeklerde önerilir.
Eş anlamlılar
- Anne sütüyle besleme
- Laktasyon
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Cunningham FG ve ark., Williams Obstetrics, 26. baskı, 2022.