Homeopati

Homeopati (İng. homeopathy; Yun. homoios benzer, pathos hastalık), hastalıkla benzer belirtiler oluşturan maddelerin aşırı seyreltilmiş biçimleriyle tedavi yapılabileceğini öne süren alternatif tıp yöntemidir.

Etimoloji

Yunanca homoios (benzer) ve pathos (hastalık) sözcüklerinden türetilmiştir.

Klinik bağlam

Yöntem iki temel varsayıma dayanır: sağlıklı kişide belirli belirtileri oluşturan bir maddenin, aynı belirtileri gösteren hastayı iyileştireceği ve maddenin seyreltildikçe daha etkili hale geldiği. İkinci varsayım, bilinen kimya ilkeleriyle bağdaşmaz. Yaygın kullanılan seyreltme düzeylerinde, hazırlanan üründe başlangıçtaki maddenin tek bir molekülünün bile bulunmaması matematiksel olarak beklenir. Bu güçlüğü aşmak için öne sürülen "suyun belleği" kavramının fiziksel bir dayanağı gösterilememiştir.

Etkinliğe ilişkin kanıt durumu açıktır. Geniş ölçekli sistematik derlemelerde, yöntemin hiçbir sağlık koşulunda plasebodan üstün olmadığı sonucuna varılmıştır. Bildirilen yararların, plasebo etkisi, hastalıkların doğal gidişi, kendiliğinden düzelme, ortalamaya dönüş ve uygulayıcıyla geçirilen uzun görüşme süresinin sağladığı destekle açıklanabileceği belirtilmektedir. Bu son etken önemsiz değildir; hastanın dinlenmesi ve ilgilenilmesi kendi başına belirtileri hafifletebilir.

Klinik açıdan asıl risk, ürünün kendisinden değil, etkili tedavinin ertelenmesinden kaynaklanır. Kanser, ağır enfeksiyon, diyabet ve astım gibi hastalıklarda standart tedavinin bırakılması geri döndürülemez sonuçlar doğurur. Bildirilen en ciddi zararlar, çocuklarda aşıların reddedilmesi, sıtma korunmasında bu ürünlerin kullanılması ve ağır alerjik tepkimelerde adrenalin uygulanmasının geciktirilmesi biçimindedir. Ayrıca yeterince seyreltilmemiş ürünlerde etkin maddeye bağlı zehirlenmeler bildirilmiştir.

Hekimin yaklaşımı, hastayı küçümsemek değil, kanıt durumunu açıkça anlatmak ve tedaviyi reddetme nedenlerini anlamak olmalıdır. Hastaların bu ürünleri kullandıklarını çoğu kez bildirmemesi, yargılanma kaygısından kaynaklanır; oysa bu bilgi güvenlik açısından gereklidir. Terimin "allopati" ile birlikte ortaya çıktığı ve modern tıbbı tanımlamak için o dönemde türetildiği bilinmelidir; bu adlandırma tıp yazınında kullanılmaz. Bitkisel ürünlerle karıştırılmamalıdır; bitkisel ürünler ölçülebilir miktarda etkin madde içerir ve gerçek farmakolojik etki ile etkileşim riski taşır.

Eş anlamlılar

• Homeopatik tedavi

İlgili terimler

• Alternatif tıp
• Allopati
• Plasebo
• Kanıta dayalı tıp
• Akupunktur