Horlama

Horlama (İng. snoring), uykuda üst solunum yolu yumuşak dokularının titreşmesiyle oluşan sestir.

Etimoloji

Türkçe kökenli bir sözcüktür.

Klinik bağlam

Uykuda kas tonusu azalır ve yumuşak damak, küçük dil ile dil kökü gevşer; daralan yoldan geçen hava akımı bu dokuları titreştirir. Yol daraldıkça titreşim artar; tam kapanma gerçekleştiğinde ise apne ortaya çıkar. Bu süreklilik, horlamanın niçin yalnızca bir rahatsızlık değil, uyku ilişkili solunum bozukluklarının hafif ucu olarak değerlendirilmesi gerektiğini açıklar.

Klinik değerlendirmede asıl görev, basit horlama ile obstrüktif uyku apnesinin ayrılmasıdır. Yanında yatan kişinin tanıklık ettiği solunum durmaları, boğulur gibi uyanma, gündüz uykululuğu, sabah baş ağrısı, dinlenmemiş uyanma, dikkat ve bellek sorunları uyarıcı bulgulardır. Obezite, boyun çevresinin kalınlığı, ileri yaş, erkek cinsiyet, menopoz, alkol ve yatıştırıcı kullanımı riski artırır. Kuşku varlığında uyku çalışması yapılmalıdır; horlamanın şiddeti apnenin ağırlığını göstermez ve bu, sık yapılan bir yorum hatasıdır.

Tanı konmayan uyku apnesinin sonuçları hafife alınmamalıdır. Yineleyen oksijen düşmeleri ve uyanmalar, hipertansiyon, ritim bozuklukları, kalp yetmezliği, inme ve tip 2 diyabet riskini artırır; dirençli hipertansiyonda bu tablo mutlaka araştırılmalıdır. Gündüz uykululuğu, trafik ve iş kazalarının önemli nedenlerindendir; bu nedenle meslek grubuna göre değerlendirme ve bilgilendirme yapılmalıdır. Ameliyat öncesi tanınması, anestezi ve ameliyat sonrası dönem güvenliği açısından belirleyicidir.

Çocuklarda tablo farklı bir görünüm alır ve bu ayrım önemlidir. Gündüz uykululuğu yerine dikkat dağınıklığı, huzursuzluk, davranış sorunları ve okul başarısında düşme öne çıkar; bu bulgular sıklıkla davranış bozukluğu sanılır. En sık neden geniz eti ve bademcik büyümesidir; cerrahi tedavi belirgin düzelme sağlar. Erişkinde tedavi, kilo verilmesi, sırt üstü yatmaktan kaçınma, alkol ve yatıştırıcıların bırakılması ile başlar; orta ve ağır olgularda sürekli pozitif hava yolu basıncı uygulaması standart tedavidir. Cerrahi ve ağız içi aygıtlar seçilmiş hastalarda kullanılır.

Eş anlamlılar

• Basit horlama

İlgili terimler

• Uyku apnesi
• Adenoid
• Bademcik
• Obezite
• Ağız solunumu