Isırık

Isırık (İng. bite), hayvan ya da insan dişleriyle oluşan doku yaralanmasıdır.

Etimoloji

Türkçe "ısırmak" kökünden türemiştir.

Klinik bağlam

Yaralanmanın önemi, doku hasarından çok enfeksiyon riskinden kaynaklanır.

Ağız florası çok sayıda bakteri içerir; yara derine doğru bu etkenlerle kirlenir.

Kedi ısırıkları, köpek ısırıklarına göre çok daha yüksek enfeksiyon riski taşır.

Bunun nedeni, kedi dişlerinin ince ve sivri olmasıdır; küçük ancak derin delici yaralar oluşur.

Bu yaralar yüzeyde kapanır, derinde ise bakteriler kapalı bir ortamda kalır.

Bu düzenek, "küçük yaranın daha tehlikeli olması" durumunu açıklar.

Pasteurella multocida, kedi ve köpek ısırıklarının en tipik etkenidir.

Bu bakteri hızlı ilerler; ilk gün içinde kızarıklık ve ağrı ortaya çıkar.

Bu erken başlangıç, tanısal bir ipucudur.

İnsan ısırıkları, sanılanın tersine en yüksek enfeksiyon riskini taşıyan gruptandır.

Yumruk atarken karşı tarafın dişine çarpmakla oluşan yaralanma, özel bir tehlike oluşturur.

Bu yaralanmada eklem kapsülü delinir ve enfeksiyon eklem içine ulaşır.

Yumruk kapatıldığında oluşan delik, el açıldığında kayar; bu nedenle yüzeysel görünür.

Bu tuzak, septik artrit ve kalıcı el işlev kaybına yol açar.

Bu nedenle bu yaralanmalar cerrahi değerlendirme gerektirir.

Yönetimde ilk adım, yaranın bol suyla ve basınçlı yıkanmasıdır; bu en etkili önlemdir.

Yara kapatma kararı dikkatle verilmelidir.

El, ayak ve delici yaralar ile kedi ve insan ısırıkları genellikle açık bırakılır.

Yüz yaraları ise kozmetik nedenlerle ve kanlanmanın iyi olması sayesinde kapatılabilir.

Bu ayrım, enfeksiyon riski ile görünüm arasındaki dengeye dayanır.

Koruyucu antibiyotik, yüksek riskli yaralarda önerilir; amoksisilin-klavulanat ilk seçenektir.

Tetanoz durumu her yaralanmada değerlendirilmelidir.

Kuduz riski, hayvan türüne ve bölgeye göre belirlenir; temas sonrası korunma gecikmeden uygulanır.

Yarasa teması özel önem taşır; ısırık izi görülmeyebilir.

Yara kültürü rutin olarak gerekmez; enfekte yaralarda alınır.

Elde gelişen enfeksiyonlarda hızlı ilerleme ve tendon kılıfı tutulumu riski vardır.

Eş anlamlılar

• Hayvan ısırığı

İlgili terimler

• Kuduz
• Tetanoz
• Yara
• Antibiyotik
• Septik artrit