Jeneralize nöbet

Jeneralize nöbet (İng. generalized seizure), beynin her iki yarım küresinin baştan itibaren birlikte etkilendiği epileptik nöbettir.

Etimoloji

Fransızca généralisé (yaygınlaşmış) sözcüğü ile nöbet teriminin birleşimidir.

Klinik bağlam

Nöbetler, başlangıç yerine göre odaksal ve jeneralize olarak ayrılır; bu ayrım tedavi seçimini doğrudan belirler.

Jeneralize nöbette bilinç baştan itibaren kaybolur; odaksal nöbette ise başlangıçta korunabilir ve sonradan yayılabilir.

Sonradan yayılan odaksal nöbet, görünüm olarak jeneralize nöbete benzer; ancak öyküde başlangıç belirtisinin sorgulanması gerçek başlangıcı ortaya koyar.

Bu ayrımın atlanması, altta yatan yapısal lezyonun gözden kaçmasına yol açar; önemli bir tuzaktır.

Jeneralize nöbetlerin başlıca türleri tonik-klonik, absans, miyoklonik, atonik, tonik ve klonik nöbetlerdir.

Tonik-klonik nöbette önce kaslarda kasılma, ardından ritmik çırpınmalar görülür; dil ısırma, idrar kaçırma ve sonrasında uzun süren bilinç bulanıklığı tipiktir.

Nöbet sonrası dönem, gerçek nöbeti ayırt etmede değerlidir; senkop sonrası toparlanma hızlıdır.

Absans nöbetler çocuklukta görülür; kısa süreli dalma biçimindedir ve sonrasında bilinç bulanıklığı olmaz.

Bu nöbetler sıklıkla dikkat eksikliği sanılır; okul başarısında düşme ilk belirti olabilir.

Miyoklonik nöbetler ani sıçrama biçiminde kasılmalardır; sabah saatlerinde belirgindir ve juvenil miyoklonik epilepsi için tipiktir.

Atonik nöbetlerde kas tonusu ansızın kaybolur ve hasta düşer; kafa travması riski yüksektir.

Tanıda öykü belirleyicidir; olayı gören kişiden ayrıntı alınması, incelemelerden daha değerlidir.

Elektroensefalografi destekleyicidir; normal bulunması tanıyı dışlamaz. Bu, sık yapılan bir yorum hatasıdır.

Görüntüleme, odaksal başlangıç kuşkusunda ve ilk nöbette gereklidir.

İlk nöbette ayırıcı tanı geniştir; hipoglisemi, elektrolit bozuklukları, ilaç ve alkol yoksunluğu, enfeksiyon ve inme araştırılmalıdır.

Psikojen non-epileptik nöbetler tanısal güçlük yaratır; video ile eşzamanlı kayıt ayrımı sağlar.

İlaç seçimi nöbet türüne göre yapılır. Bazı ilaçlar odaksal nöbetlerde etkiliyken jeneralize nöbetleri, özellikle absans ve miyoklonik nöbetleri ağırlaştırır.

Bu nedenle yanlış sınıflandırma, nöbet sıklığının artmasına yol açar; sınıflandırma tedavinin temelidir.

Beş dakikadan uzun süren nöbet, status epileptikus olarak ele alınır ve acil tedavi gerektirir; ilk seçenek benzodiyazepinlerdir.

Doğurganlık çağındaki kadınlarda ilaç seçimi, bebeğe olası etkiler göz önünde bulundurularak yapılır.

Eş anlamlılar

• Yaygın nöbet

İlgili terimler

• Nöbet
• Epilepsi
• Status epileptikus
• Antiepileptik ilaçlar
• Elektroensefalografi