Kalp rehabilitasyonu
Kalp rehabilitasyonu (İng. cardiac rehabilitation), kalp hastalığı geçiren bireylerde işlevsel kapasiteyi artırmayı ve yeni olayları önlemeyi amaçlayan çok bileşenli programdır.
Etimoloji
Türkçe tanımlayıcı bir terimdir.
Klinik bağlam
Program yalnızca egzersizden oluşmaz; bu yaygın algı yanlıştır.[1]
Bileşenleri egzersiz eğitimi, risk etkeni yönetimi, beslenme danışmanlığı, ruhsal destek ve hasta eğitimidir.
Bu bütünlük, programın etkinliğini açıklar.
Endikasyonlar arasında miyokard enfarktüsü, anjiyoplasti, koroner arter baypas cerrahisi ve kalp kapağı girişimleri bulunur.
Ayrıca kararlı kalp yetmezliği ve kalp nakli sonrası dönem de kapsanır.
Kalp yetmezliğinde de yararlı olması, geçmişteki dinlenme önerisinin tam karşıtıdır.
Bu değişiklik, alanın önemli bir dönüşümüdür.
Programın yararı kanıtla desteklenmiştir; kalp kaynaklı ölümleri ve yeniden yatışları azaltır.
Bu etki, birçok ilacın sağladığı yararla karşılaştırılabilir düzeydedir.
Buna karşın en az kullanılan kanıta dayalı tedavilerden biridir.
Katılım oranları dünya genelinde düşüktür; bu boşluk önemli bir sağlık sorunudur.
Yönlendirmenin taburculuk sırasında yapılması, katılımı belirgin biçimde artırır.
Bu adımın atlanması, en sık karşılaşılan uygulama eksikliğidir.
Program üç evrede yürütülür.
Birinci evre hastanede başlar; erken hareketlendirme ve bilgilendirme yapılır.
İkinci evre gözetimli ayaktan programdır; egzersiz izlem altında uygulanır.
Üçüncü evre ise ömür boyu sürdürülen bağımsız egzersiz dönemidir.
Egzersiz reçetesi kişiye özgü hazırlanır; efor testi sonucuna göre yoğunluk belirlenir.
Beta bloker kullanan hastada kalp hızı yanıtı baskılanmıştır.
Bu nedenle hedef kalp hızı yöntemi güvenilmez; algılanan zorlanma ölçeği kullanılmalıdır.
Bu ayrıntı, güvenli uygulamanın temel koşuludur.
Direnç egzersizleri de programa eklenir; yalnızca aerobik egzersiz yeterli değildir.
Depresyon, kalp hastalarında sıktır ve sonuçları kötüleştirir; taranması programın parçasıdır.
Evde uygulanan ve uzaktan izlemli programlar, erişimi artıran seçeneklerdir.
Kararsız angina ve denetimsiz ritim bozukluğu, programın geçici karşı endikasyonlarıdır.
Eş anlamlılar
- Kardiyak rehabilitasyon
İlgili terimler
- Miyokard enfarktüsü
- Kalp yetmezliği
- Koroner arter hastalığı
- Koroner arter baypas cerrahisi
- Erken mobilizasyon
Kaynaklar
- ↑ Libby P ve ark. (ed.), Braunwald's Heart Disease, 12. baskı, 2022.