Karın içi
Karın içi (İng. intra-abdominal), karın boşluğu içinde yer alan yapıları ve bu boşlukta gelişen süreçleri niteleyen terimdir.
Etimoloji
Türkçe tanımlayıcı bir terimdir; tıp dilinde Latince abdomen kökünden gelen intraabdominal kullanılır.
Klinik bağlam
Boşluk, karın zarıyla döşelidir ve organlar bu zara göre iki gruba ayrılır: karın zarı içinde yer alanlar ile arkasında bulunanlar.[1] Bu ayrım klinik açıdan belirleyicidir; karın zarı arkasındaki organların hastalıkları, muayenede daha az belirti verir ve tanısı gecikir. Pankreatit, aort anevrizması ve böbrek hastalıklarının sinsi seyretmesi bu anatomik konumla açıklanır. Ağrının niteliği de yerleşimi gösterir: iç organ ağrısı künt ve yeri belirsizken, karın zarı tutulduğunda ağrı keskinleşir ve yeri belirginleşir.
Karın zarı iltihabında muayene bulguları tipiktir: dokunmakla belirgin hassasiyet, istemsiz kas savunması ve rebound. Bu bulgular varlığında hasta hareketsiz yatar; bu davranış, kolik ağrıda görülen sürekli hareket etme eğiliminden ayırt edicidir. Buna karşın yaşlılarda, bağışıklığı baskılanmış hastalarda, gebede ve kortikosteroid kullananlarda bu bulgular silik olabilir; bu gruplarda ciddi karın içi olayların gözden kaçması sık ve tehlikeli bir sorundur.
Karın içi basıncın artması, ayrı bir klinik tablodur ve yeterince tanınmaz. Ağır travma, pankreatit, geniş cerrahi ve yoğun sıvı verilmesi sonrası basınç yükselir; bu, böbrek kan akımını azaltır, diyafragmayı yukarı iterek solunumu bozar ve kalbe dönen kanı düşürür. Karın bölmesi sendromu olarak adlandırılan bu tabloda tanı, mesane yoluyla basınç ölçümüyle konur; yalnızca karın gerginliğine bakılarak değerlendirme yapılması yanıltıcıdır. Tedavi, basıncın düşürülmesine ve gerektiğinde cerrahi açmaya dayanır.
Karın içi enfeksiyonlarda kaynak denetimi temel ilkedir; apsenin boşaltılması, delinmiş organın onarılması ya da tıkanıklığın giderilmesi olmadan antibiyotik tek başına yeterli değildir. Serbest hava görülmesi, içi boş organın delindiğini gösterir ve acil değerlendirme gerektirir. Değerlendirmede ayakta karın grafisi, ultrasonografi ve bilgisayarlı tomografi kullanılır; gebelerde ve çocuklarda ultrasonografi önceliklidir. Karın ağrısı olan her hastada, karın dışı nedenlerin de değerlendirilmesi gerekir; alt lob pnömonisi ve kalp krizi karın ağrısıyla ortaya çıkabilir.
Eş anlamlılar
- İntraabdominal
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Brunicardi FC ve ark. (ed.), Schwartz's Principles of Surgery, 11. baskı, 2019.