İçeriğe atla

Abdomen

DrSozluk sitesinden

Abdomen (İng. abdomen; Lat. abdomen karın), göğüs boşluğu ile leğen arasında kalan gövde bölümüdür.

Etimoloji

Latince abdomen sözcüğünden gelir; kökeni abdere (gizlemek) fiiline bağlanır ve organların örtülü oluşunu anlatır.

Klinik bağlam

Boşluk, yukarıda diyaframla göğüsten ayrılır; alt sınırı ise leğen boşluğuyla süreklidir ve keskin bir engel bulunmaz.[1] Bu süreklilik, leğen içindeki bir enfeksiyonun karın boşluğuna yayılabilmesini açıklar. Diyaframın kubbe biçiminde yükselmesi ise klinik açıdan belirleyicidir: karın üst bölümündeki organlar kaburgaların arkasında yer alır. Bu nedenle göğüs alt bölgesine gelen delici yaralanmalarda karın organ yaralanması düşünülmelidir; bu tuzak sıklıkla gözden kaçar.

Muayene ve kayıt kolaylığı için bölge, dört ya da dokuz alana ayrılır. Bu bölünme yalnızca tanımlayıcı değildir; ağrının yerleşimi olası organları belirler. Sağ üst bölümde karaciğer ve safra kesesi, sol üst bölümde dalak ve mide, sağ alt bölümde apandiks ve çekum, sol alt bölümde ise inen kolon yer alır. Ancak bu eşleştirme mutlak değildir; gebelikte organlar yer değiştirir ve apandisit ağrısı yukarı kayabilir.

Organlar, periton ile ilişkilerine göre iki gruba ayrılır ve bu ayrım klinik davranışı belirler. Periton içi organlar zarla sarılıdır; hastalıklarında ağrı iyi yerleşmiş ve keskindir, kas savunması belirgindir. Retroperiton yerleşimli organlar ise zarın arkasındadır; pankreas, böbrekler, üreterler ve aortun büyük bölümü bu gruptadır. Bu organların hastalıklarında ağrı sırta vurur ve karın muayene bulguları silik kalır. Bu nedenle pankreatit ve aort anevrizması yırtılmasında karın muayenesinin normale yakın bulunması, tanının atlanmasına yol açan önemli bir tuzaktır.

Karın boşluğu geniş bir hacim barındırır; bu özellik kanamanın uzun süre gizli kalmasını sağlar. Retroperiton boşluğunda litrelerle ölçülen kanama, dışarıdan görülmeden birikebilir; bu nedenle travma hastasında açıklanamayan tansiyon düşüklüğünde bu bölge öncelikle değerlendirilmelidir. Boşluk içindeki basıncın aşırı artması, karın kompartman sendromuna yol açar; solunum, dolaşım ve böbrek işlevleri birlikte bozulur ve basınç mesane yoluyla ölçülür. Yatak başı ultrason, serbest sıvının hızla saptanmasını sağlar ve travma değerlendirmesinin standart bileşenidir.

Eş anlamlılar

  • Karın

İlgili terimler

Kaynaklar

  1. Brunicardi FC ve ark. (ed.), Schwartz's Principles of Surgery, 11. baskı, 2019.