Kardiyak arrest
Kardiyak arrest (İng. cardiac arrest; Lat. arrestare "durdurmak"), kalbin etkili mekanik aktivitesinin ani olarak durması sonucu dolaşımın kesilmesi, bilinç kaybı ve solunumun durmasıyla karakterize, anında müdahale edilmezse dakikalar içinde ölümle sonuçlanan klinik durumdur.
Etimoloji
Yunanca kardia (kalp) ile Geç Latince arrestare (ad "-e" + restare "kalmak, durmak") fiilinden türeyen "durma, durdurulma" anlamındaki arrest sözcüğünden oluşur.
Klinik bağlam
Kardiyak arrest, kalbin tamamen durmasından çok çoğunlukla etkili kan akımı üretemeyen bir ritim bozukluğunu ifade eder; başlangıç ritmi şoklanabilir (ventriküler fibrilasyon, nabızsız ventriküler taşikardi) ve şoklanamayan (nabızsız elektriksel aktivite, asistoli) olarak ikiye ayrılır ve bu ayrım tedavi ile prognozu belirler. Hastane dışı arrestlerde en sık neden koroner arter hastalığıdır; hastane içi arrestlerde ise hipoksi, hipovolemi, metabolik bozukluklar ve sepsis gibi ilerleyici klinik kötüleşme süreçleri ön plandadır.[1] Geri döndürülebilir nedenler "4H ve 4T" (hipoksi, hipovolemi, hipo/hiperkalemi ve metabolik nedenler, hipotermi; tromboz, tansiyon pnömotoraks, tamponad, toksinler) olarak özetlenir ve resüsitasyon sırasında sistematik olarak araştırılır.[2] Sağkalım, arrestin tanıklı olması, tanıktan kardiyopulmoner resüsitasyon başlatılması ve defibrilasyona kadar geçen süreyle doğrudan ilişkilidir; spontan dolaşımın geri dönüşünden sonra gelişen iskemi-reperfüzyon hasarı "arrest sonrası sendrom" olarak adlandırılır ve yoğun bakım yönetimi gerektirir. Ani kardiyak ölüm, kardiyak arrestin resüsitasyon olmaksızın ya da başarısız resüsitasyonla sonuçlanan biçimidir.
Eş anlamlılar
- Kalp durması
- Kardiyopulmoner arrest
- Dolaşım arresti
İlgili terimler
- Kardiyopulmoner resüsitasyon
- Ventriküler fibrilasyon
- Nabızsız elektriksel aktivite
- Asistoli
- Ani kardiyak ölüm
- Spontan dolaşımın geri dönüşü