Ventriküler fibrilasyon
Ventriküler fibrilasyon (İng. ventricular fibrillation, VF; Lat. ventriculus "küçük karın" + fibrilla "küçük lif"), ventrikül miyokardında düzensiz, hızlı ve koordinasyonsuz elektriksel aktivite sonucu etkili kasılmanın tamamen kaybolduğu, elektrokardiyogramda tanımlanabilir QRS kompleksi olmaksızın düzensiz dalgalanmalarla görülen ve saniyeler içinde dolaşımın durmasına yol açan ölümcül aritmidir; kardiyak arrestin şoklanabilir ritimlerinin başında gelir.
Etimoloji
Latince venter "karın" sözcüğünün küçültmesi ventriculus (küçük karın; kalbin karıncıkları için kullanılır) ile fibra "lif" sözcüğünün küçültmesi fibrilladan türeyen fibrillatio (liflerin ince, düzensiz titreşimi) sözcüklerinden oluşur.
Klinik bağlam
Ventriküler fibrilasyonda çok sayıda yeniden giriş (reentry) dalgacığı ve rotorlar miyokardı kaotik biçimde uyarır; ventrikül "solucan torbası" olarak betimlenen titreşim halindedir, atım hacmi sıfıra iner ve bilinç saniyeler içinde kaybolur; tedavisiz olgularda dakikalar içinde asistoli ve ölüm gelişir. En sık zemin iskemik kalp hastalığıdır: akut miyokard enfarktüsünün ilk saatlerindeki VF, hastane dışı ani kardiyak ölümün başlıca mekanizmasıdır; diğer nedenler geçirilmiş enfarkt skarı, kalp yetmezliği ve düşük ejeksiyon fraksiyonu, kardiyomiyopatiler (dilate kardiyomiyopati, hipertrofik kardiyomiyopati, aritmojenik kardiyomiyopati), miyokardit, kanalopatiler (uzun QT, Brugada, katekolaminerjik polimorfik VT), elektrolit bozuklukları (hipokalemi, hipomagnezemi, hiperkalemi), ilaç toksisiteleri, hipotermi, elektrik çarpması ve göğse künt darbeyle tetiklenen commotio cordis'tir; dejenere olan ventriküler taşikardi ve torsades de pointes sık öncül ritimlerdir.[1] Elektrokardiyogramda başlangıçta iri dalgalı (kaba) VF, süre uzadıkça enerji tükenmesiyle ince dalgalı forma dönüşür ve asistoliye ilerler; ince VF asistoliyle karışabilir ve amplitüd ayarı ile derivasyon kontrolüyle ayrım yapılır. Tedavinin tek etkili yöntemi elektriksel defibrilasyondur ve başarı zamanla ters orantılıdır: her dakikalık gecikme sağkalımı yaklaşık %7–10 azaltır; bu nedenle tanıklı arrestte erken kardiyopulmoner resüsitasyon ve otomatik eksternal defibrilatörle erken şok, yaşam zincirinin belirleyici halkalarıdır. İleri yaşam desteğinde bifazik cihazla tek şok verilir, ardından ritim-nabız kontrolü beklenmeden iki dakika kesintisiz kompresyona dönülür; dirençli (üç şoka yanıtsız) VF'de adrenalinle birlikte amiodaron (ya da lidokain) eklenir, geri döndürülebilir nedenler (4H/4T; özellikle iskemi, elektrolitler, hipotermi) araştırılır ve seçilmiş dirençli olgularda değiştirilmiş elektrot yerleşimli ardışık defibrilasyon ile ekstrakorporeal resüsitasyon tanımlanmış stratejilerdir; torsades zemininde magnezyum verilir.[2] Spontan dolaşım döndükten sonra bakım, arrest sonrası sendrom ilkeleriyle yürütülür ve akut iskemi kanıtı olan olgularda erken koroner anjiyografi değerlendirilir. İkincil korunmanın temeli, geri döndürülebilir nedene bağlı olmayan VF'yi atlatan hastalarda implante edilebilir kardiyoverter-defibrilatördür (ICD); birincil korunmada düşük ejeksiyon fraksiyonlu iskemik ve iskemik olmayan kardiyomiyopatide ICD, ani ölüm riskini azaltır.[3]
Eş anlamlılar
- VF
- Ventrikül fibrilasyonu
- Kaba / ince ventriküler fibrilasyon (dalga amplitüdüne göre)
İlgili terimler
- Kardiyak arrest
- Defibrilasyon
- Ventriküler taşikardi
- Kardiyopulmoner resüsitasyon
- Ani kardiyak ölüm
- İmplante edilebilir kardiyoverter-defibrilatör
Kaynaklar
- ↑ Loscalzo J, Fauci AS, Kasper DL ve ark. (ed.), Harrison's Principles of Internal Medicine, 21. baskı, McGraw Hill, 2022.
- ↑ Soar J, Böttiger BW, Carli P ve ark., European Resuscitation Council Guidelines 2021: Adult advanced life support, Resuscitation, 2021.
- ↑ Zeppenfeld K, Tfelt-Hansen J, de Riva M ve ark., 2022 ESC Guidelines for the management of patients with ventricular arrhythmias and the prevention of sudden cardiac death, European Heart Journal, 2022.