Klavikula
Klavikula (İng. clavicle), göğüs kemiği ile kürek kemiği arasında uzanan, omuz kuşağını gövdeye bağlayan uzun kemiktir.
Etimoloji
Latince clavicula (küçük anahtar) sözcüğünden gelir; biçimine gönderme yapar.
Klinik bağlam
Kemik, üst uzvu iskelete bağlayan tek gerçek kemik bağlantısıdır; içte göğüs kemiğiyle, dışta akromiyonla eklemleşir.[1] Bu konum, omuza hem hareket genişliği hem destek sağlar. Kemiğin altından subklavyen damarlar ve brakiyal pleksus geçer; bu yakınlık, kırıklarında damar sinir yaralanması olasılığını açıklar ve bu yapıların muayenesini zorunlu kılar.
Kırıkları, en sık görülen kırıklardandır; genellikle omuz üzerine düşme ya da uzatılmış kola düşme sonucu oluşur. Orta üçte bir bölümdeki kırıklar en sıktır ve çoğunlukla cerrahi gerektirmez; askı ile tespit ve erken hareketle iyileşir. Dış uçtaki kırıklar ise korakoklaviküler bağların durumuna göre kararsız olabilir ve cerrahi değerlendirme gerektirir. Belirgin kısalma, ciltten dışarı çıkma tehdidi, açık kırık ve damar sinir yaralanması cerrahi endikasyonlarıdır.
Yenidoğanda kırığı ayrı bir öneme sahiptir. Zor doğumlarda, iri bebeklerde ve omuz takılmasında görülür; bebek o kolunu hareket ettirmez ve Moro refleksi asimetriktir. Bu tablonun brakiyal pleksus yaralanmasından ayrılması gerekir; kırıkta iyileşme hızlıdır ve genellikle özel bir tedavi gerekmez, sinir yaralanmasında ise izlem ve rehabilitasyon gerekir. Ayrıca kemiğin iki taraflı gelişmemesi, kleidokranial displazi adı verilen kalıtsal hastalığın tanısal bulgusudur; bu kişiler omuzlarını göğüs ön duvarında birleştirebilir.
Klinik uygulamada bilinmesi gereken diğer noktalar vardır. Kemiğin dış ucundaki eklem, omuz üzerine düşme sonucu ayrılabilir; muayenede piyano tuşu bulgusu tanısaldır. Ağır kuvvet çalışmaları yapanlarda dış uçta kemik erimesi görülür ve etkinliğin azaltılmasıyla düzelir. Kemik ayrıca santral venöz kateter yerleştirilmesinde anatomik başvuru noktasıdır; subklavyen yol kullanılırken pnömotoraks riski göz önünde tutulmalı ve işlem sonrası grafi ile denetim yapılmalıdır.
Eş anlamlılar
- Köprücük kemiği
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Court-Brown CM ve ark. (ed.), Rockwood and Green's Fractures in Adults, 9. baskı, 2019.