Klorakne

Klorakne (İng. chloracne), klorlu aromatik bileşiklere maruziyet sonucu gelişen, kistler ve komedonlarla seyreden deri hastalığıdır.

Etimoloji

Klor sözcüğü ile akne teriminin birleşiminden türetilmiştir.

Klinik bağlam

Tablo, dioksinler, poliklorlu bifeniller ve klorlu fenol türevlerine maruziyetle ortaya çıkar; bu bileşikler aril hidrokarbon reseptörünü uyararak kıl kökü ve yağ bezi biriminde yapısal değişikliğe yol açar. Yağ bezleri körelir ve kist benzeri yapılara dönüşür. Bu düzenek, hastalığın olağan akneden temel farkını açıklar: burada sorun mikrobiyal ve hormonal değil, kimyasal bir maruziyetin doku etkisidir.

Klinik görünüm tanınabilir bir örüntü oluşturur. Çok sayıda komedon ve saman rengi kistler, göz çevresinde, elmacık kemiklerinde, kulak arkasında, koltuk altında ve kasıkta yoğunlaşır; burun bölgesinin görece korunması ayırt edici bir özelliktir. Olağan aknede ise burun ve alın sık tutulur ve iltihabi lezyonlar öne çıkar. Ayrıca hastalık ergenlik dönemiyle ilişkili değildir ve her yaşta ortaya çıkabilir; erişkinde ani başlayan yaygın komedonlu tablo, maruziyet öyküsünü sorgulatmalıdır.

Bulgunun klinik değeri, dioksin maruziyetine görece özgül olmasıdır; bu nedenle toksikolojide belirteç olarak kabul edilir. Sanayi kazaları, atık yakma tesisleri, bitki öldürücü üretimi ve kirlenmiş besin tüketimi bilinen kaynaklardır; tarihsel olarak bilinen zehirlenme olaylarında bu bulgu tanıyı yönlendirmiştir. Deri bulgusuna sistemik etkiler eşlik edebilir; karaciğer enzim yüksekliği, lipit bozuklukları, nöropati ve bağışıklık işlevinde değişiklikler bildirilmiştir.

Seyir ve tedavi açısından hastalığın en zorlu yanı direncidir. Maruziyet sona erdikten sonra bile lezyonlar aylar hatta yıllar boyunca sürer; bunun nedeni bileşiklerin yağ dokusunda uzun süre kalması ve yavaş atılmasıdır. Olağan akne tedavilerine yanıt sınırlıdır; retinoidler kullanılmakla birlikte etkinlik değişkendir. Bu nedenle asıl yaklaşım, maruziyet kaynağının belirlenip ortadan kaldırılması ve iş sağlığı önlemlerinin uygulanmasıdır. Tanı konduğunda aynı ortamda bulunan diğer kişilerin değerlendirilmesi ve bildirim yapılması gerekir.

Eş anlamlılar

• Klor aknesi

İlgili terimler

• Dioksin
• Agent orange
• Akne
• Toksikoloji
• Çevresel maruziyet