Miyokard
Miyokard (İng. myocardium; Yun. mys, kas + kardia, kalp), kalbin kasılmasını sağlayan orta kas tabakasıdır.
Etimoloji
Yunanca mys (kas) ve kardia (kalp) sözcüklerinden türetilmiştir.
Klinik bağlam
Kalp duvarı üç katmandan oluşur: içte endokard, ortada kas tabakası, dışta epikard. Kas hücreleri çizgili yapıdadır ancak istem dışı çalışır; birbirine ara disklerle bağlanır ve boşluk bağlantıları sayesinde elektriksel uyarı hücreden hücreye hızla yayılır. Bu yapı, kalbin bir bütün olarak kasılmasını sağlar.[1]
Kasılma, hücre içine kalsiyum girişiyle başlar ve sarkoplazmik retikulumdan salınan kalsiyumla güçlenir. Kasılma gücü, kasın kasılma öncesi gerilme derecesine bağlıdır; bu ilişki Frank-Starling yasası olarak bilinir ve kalbin gelen kan hacmine uyum sağlamasını açıklar.
Enerji gereksinimi çok yüksektir ve neredeyse tümüyle oksijenli metabolizmaya dayanır; bu nedenle iskemiye son derece duyarlıdır. Ayrıca kanlanmasının büyük bölümü diyastolde gerçekleşir; kalp hızının artması dolum süresini kısaltarak kanlanmayı bozar. Bu ilke, iskemi riski taşıyan hastalarda hız denetiminin neden önemli olduğunu açıklar.
Bir diğer önemli özellik, oksijen çıkarımının dinlenme durumunda bile neredeyse en üst düzeyde olmasıdır. Bu nedenle artan gereksinim yalnızca kan akımının artırılmasıyla karşılanabilir; damar darlığı varlığında bu yedek tükenir ve iskemi ortaya çıkar.
Hücreleri büyük ölçüde yenilenmez. Miyokart enfarktüsü sonrası kaybedilen doku, nedbe dokusuyla değiştirilir; bu nedenle işlev kaybı kalıcıdır ve damarın erken açılması sonucu belirler.
Hasar göstergesi olarak troponin ölçülür. Ancak troponin yüksekliği yalnızca kalp krizini göstermez; kalp yetmezliği, pulmoner emboli, sepsis, kronik böbrek hastalığı, ritim bozuklukları ve miyokardit de yükselmeye yol açar. Bu ayrımın yapılmaması, gereksiz girişimlere ya da gerçek tanının atlanmasına yol açar; klinik bağlam olmadan değerlendirilmesi en sık yapılan hatalardandır.
Zedelenmeye yanıt olarak hücreler büyür ve boşluk yapısı değişir; bu yeniden biçimlenme süreci, başlangıçta uyum sağlarken uzun dönemde kalp yetmezliğine ilerler. Günümüz kalp yetmezliği tedavilerinin çoğu, bu süreci yavaşlatmayı hedefler.
Kas tabakasının iltihabı miyokardit olarak adlandırılır; viral enfeksiyonlar, otoimmün hastalıklar ve bazı ilaçlar neden olur. Genç hastada göğüs ağrısı, kalp yetmezliği bulguları ya da ritim bozukluğu ile ortaya çıkabilir ve kalp krizini taklit eder.
Kalp kası hastalıkları — genişlemiş, kalınlaşmış ve kısıtlayıcı biçimler — ayrı bir grup oluşturur. Kalınlaşmış biçim, genç sporcularda ani ölümün önemli nedenlerindendir.
Ekokardiyografi ve manyetik rezonans, yapı ve işlevin değerlendirilmesinde kullanılır; manyetik rezonans doku özelliklerini göstererek iltihap ve nedbe ayrımını sağlar.
Eş anlamlılar
- Miyokart
- Kalp kası
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Hall JE, Hall ME, Guyton and Hall Textbook of Medical Physiology, 14. baskı, 2021.