Raşitizm
Raşitizm (İng. rickets), büyümekte olan çocukta kemik mineralleşmesinin bozulmasıyla seyreden hastalıktır.
Etimoloji
İngilizce rickets sözcüğünden gelir; Yunanca rhachis (omurga) kökünden türediği kabul edilir.
Klinik bağlam
Hastalık, osteomalazinin çocukluk çağındaki karşılığıdır; bu ayrım temeldir.[1]
Fark, büyüme plaklarının henüz kapanmamış olmasından kaynaklanır.
Bu plaklarda mineralleşme bozulduğunda, kıkırdak birikir ve tipik deformiteler oluşur.
Bu nedenle çocukta hastalık, erişkinden farklı bir görünüm alır.
En sık neden D vitamini eksikliğidir.
Güneş ışığından yetersiz yararlanma, koyu ten rengi, örtünme ve yalnızca anne sütüyle beslenme risk oluşturur.
Anne sütü, D vitamini açısından yetersizdir; bu nedenle bebeklere destek verilmesi zorunludur.
Bu basit önlem, hastalığın büyük bölümünü ortadan kaldırır.
Diğer nedenler emilim bozuklukları, karaciğer ve böbrek hastalıkları ile enzim uyarıcı ilaçlardır.
Fosfor kaybına yol açan kalıtsal böbrek hastalıkları da tabloya neden olur.
Bu grupta D vitamini düzeyi normaldir; tedavi farklıdır.
Bu ayrım, D vitamini verilmesine yanıt alınamayan olgularda akla gelmelidir.
Klinik bulgular, yük binen bölgelerde belirginleşir.
Yürümeye başlayan çocukta bacaklarda eğrilik görülür; içe ya da dışa doğru olabilir.
Bilek ve ayak bileklerinde genişleme, büyüme plaklarındaki değişikliği yansıtır.
Kaburgaların kıkırdakla birleştiği noktalardaki şişlikler, tespih dizisi görünümü oluşturur.
Bu bulgu, hastalığa özgü ve tanısal değeri yüksek bir işarettir.
Kafatası kemiklerinde yumuşama ve bıngıldağın geç kapanması görülür.
Diş çıkışında gecikme ve mine bozukluğu eşlik eder.
Kas güçsüzlüğü ve büyüme geriliği tabloyu tamamlar.
Ağır olgularda hipokalsemiye bağlı nöbet ve tetani gelişebilir.
Bu tablo, bebeklerde ilk bulgu olabilir ve acil değerlendirme gerektirir.
Laboratuvarda alkalen fosfataz yüksekliği en tutarlı bulgudur.
Kalsiyum ve fosfor düşük ya da normalin alt sınırında, parathormon yüksektir.
Radyolojide büyüme plaklarında genişleme, düzensizlik ve fırçamsı görünüm saptanır.
Tedavide D vitamini ve gerektiğinde kalsiyum verilir; yanıt hızlıdır.
Deformiteler erken tedaviyle büyük ölçüde düzelir; geç olgularda cerrahi gerekebilir.
Eş anlamlılar
- Rikets
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Melmed S ve ark. (ed.), Williams Textbook of Endocrinology, 14. baskı, 2020.