Septik şok

Septik şok (İng. septic shock), sepsisin; yeterli sıvı resüsitasyonuna rağmen ortalama arter basıncını ≥65 mmHg tutmak için vazopresör gereksinimi ve laktat düzeyinin >2 mmol/L olması ile karakterize, dolaşımsal, hücresel ve metabolik bozuklukların mortaliteyi belirgin biçimde artırdığı alt kümesidir.

Etimoloji

"Septik" sözcüğü Yunanca septikos (çürüten, kokuşturan) kökünden, "şok" ise Fransızca choc (çarpma, sarsıntı) sözcüğünden gelir.

Klinik bağlam

Patofizyolojide enfeksiyona karşı düzensiz konak yanıtı; yaygın vazodilatasyon, kapiller kaçak, mikrodolaşım bozukluğu ve mitokondriyal işlev bozukluğu ile birlikte distributif tipte şok tablosu oluşturur. Miyokard depresyonu, endotel hasarı ve koagülasyon aktivasyonu (Dissemine intravasküler koagülasyona kadar ilerleyebilen) tabloya eşlik edebilir. 2016 Sepsis-3 uzlaşısına göre tanı, Sepsis zemininde sıvı resüsitasyonuna dirençli hipotansiyon nedeniyle vazopresör gereksinimi ve hiperlaktatemi birlikteliğiyle konur; bu tanımı karşılayan hastalarda hastane mortalitesi %40 civarındadır.^[1] Organ işlev bozukluğunun derecelendirilmesinde SOFA skoru kullanılır. Yönetim ilkeleri; enfeksiyon odağının hızla aranması ve mümkünse kaynak kontrolü, kültürlerin (Kan kültürü dahil) alınmasını takiben erken geniş spektrumlu antimikrobiyal tedavi, dengeli kristaloidlerle sıvı resüsitasyonu, ilk tercih vazopresör olarak Noradrenalin ve doku perfüzyonunun laktat klirensi ile izlenmesi üzerine kuruludur.^[2] Dirençli olgularda ikinci vazopresör eklenmesi ve düşük doz kortikosteroid kullanımı kılavuzlarda yer alan seçeneklerdir. Klinik tuzaklar arasında laktat yüksekliğinin yalnızca hipoperfüzyona değil karaciğer yetmezliği, adrenerjik ilaçlar veya konvülziyona da bağlı olabilmesi, genç hastalarda kompanzasyon nedeniyle hipotansiyonun geç ortaya çıkması ve aşırı sıvı yüklenmesinin sonuçları kötüleştirebilmesi sayılır. Ayırıcı tanıda Kardiyojenik şok, Obstrüktif şok ve hipovolemik şok göz önünde bulundurulmalıdır.

Eş anlamlılar

Sepsise bağlı dolaşım yetmezliği

İlgili terimler

Kaynaklar

↑ Singer M ve ark., The Third International Consensus Definitions for Sepsis and Septic Shock (Sepsis-3), JAMA, 2016.
↑ Evans L ve ark., Surviving Sepsis Campaign: International Guidelines for Management of Sepsis and Septic Shock 2021, Intensive Care Medicine, 2021.

[1] Singer M ve ark., The Third International Consensus Definitions for Sepsis and Septic Shock (Sepsis-3), JAMA, 2016.

[2] Evans L ve ark., Surviving Sepsis Campaign: International Guidelines for Management of Sepsis and Septic Shock 2021, Intensive Care Medicine, 2021.

[1]

[2]