Sinir iletim hızı
Sinir iletim hızı (İng. nerve conduction velocity), bir uyarının çevresel sinir boyunca yayılma hızıdır.
Etimoloji
Türkçe tanımlayıcı bir terimdir.
Klinik bağlam
Ölçüm, siniri iki ayrı noktadan uyarıp yanıtların ortaya çıkış süreleri arasındaki farkı kullanarak yapılır.[1] Hız, büyük ölçüde miyelin kılıfına bağlıdır; uyarı, düğümler arasında sıçrayarak ilerler. Bu nedenle inceleme, periferik nöropatilerin iki temel türünü birbirinden ayırmayı sağlar ve bu ayrım tanısal yaklaşımın omurgasını oluşturur.
Miyelin kılıfının hasar gördüğü hastalıklarda hız belirgin biçimde yavaşlar ve yanıtın ortaya çıkış süresi uzar; buna karşın yanıtın genliği görece korunur. Akson hasarında ise durum tersinedir: hız büyük ölçüde normal kalırken genlik düşer. Bu karşıtlık, elektrofizyolojik incelemenin en değerli bilgisidir. Guillain-Barré sendromu ve kalıtsal demiyelinizan nöropatiler birinci gruba; diyabetik nöropati ve toksik nöropatilerin çoğu ikinci gruba örnektir. Ayrım tedavi kararını doğrudan etkiler, çünkü demiyelinizan tabloların önemli bir bölümü bağışıklık tedavilerine yanıt verir.
İncelemenin bulguları anatomik yerleşimi de gösterir. Belirli bir noktada hızın ani biçimde düşmesi, sinirin o düzeyde sıkıştığını yansıtır; karpal tünel sendromunda bilek düzeyindeki gecikme en erken bulgudur. Yanıtın hiç alınamaması ise ileri akson kaybını ya da tam bloğu düşündürür. Duyu ve hareket liflerinin ayrı ayrı incelenmesi, tutulumun biçimini ortaya koyar; bu bilgi, sinir kökü hastalıklarını çevresel sinir hastalıklarından ayırt etmede kullanılır.
Yöntemin sınırlılıkları bilinmelidir. Ölçüm yalnızca kalın ve miyelinli lifleri değerlendirir; ince liflerin tuttuğu ağrı ve ısı duyusu bu incelemeyle görülmez. Bu nedenle ince lif nöropatisinde hastanın belirgin yakınmalarına karşın sonuçlar normal bulunur ve yakınmalar geçersiz sanılabilir. Bu tuzak, sık karşılaşılan bir yorum hatasıdır. Ayrıca uzuv ısısının düşmesi hızı yavaşlatır; bu nedenle ölçüm öncesinde ısıtma yapılmalıdır, aksi durumda yalancı anormal sonuç alınır. İnceleme, akson hasarının elektromiyografiyle birlikte değerlendirilmesiyle tam bilgi verir.
Eş anlamlılar
- Sinir ileti çalışması
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Ropper AH ve ark., Adams and Victor's Principles of Neurology, 12. baskı, 2023.