Stent trombozu
Stent trombozu (İng. stent thrombosis), damar içine yerleştirilen stentin üzerinde pıhtı oluşarak akımın ani biçimde kesilmesidir.
Etimoloji
Stent terimi ile Yunanca thrombos (pıhtı) sözcüğünden türeyen tromboz teriminin birleşimidir.
Klinik bağlam
Tablo, koroner girişimlerin en ciddi komplikasyonlarındandır. Ani ve tam tıkanma oluşturduğundan, çoğu kez ST yükselmeli miyokart enfarktüsü biçiminde ortaya çıkar ve yüksek ölüm oranı taşır.[1]
Zamanlamaya göre sınıflandırılır: akut, subakut, geç ve çok geç biçimler. Erken biçimler daha çok teknik sorunlarla, geç biçimler ise stentin damar duvarıyla bütünleşmesindeki gecikme ve antiagregan tedavinin kesilmesiyle ilişkilidir.
Alanın en kritik konusu, ikili antiagregan tedavinin sürdürülmesidir. Bu tedavinin erken ve uygunsuz biçimde kesilmesi, stent trombozunun en güçlü öngörücüsüdür. Bu nedenle hastanın tedaviyi kendi kararıyla bırakmaması ve girişimler öncesinde tedavinin ancak kardiyoloji görüşüyle kesilmesi zorunludur.
Bu bilgi, cerrahi ve diş girişimleri açısından belirleyicidir. Elektif ameliyatların, stent sonrası önerilen süre dolmadan yapılmaması gerekir; acil ameliyat gerektiğinde ise kanama ve tromboz riskleri birlikte değerlendirilir ve mümkün olan en kısa süreyle tedavi kesilir.
Diş çekimi gibi küçük girişimlerde tedavinin kesilmesi çoğu kez gereksizdir; bu gereksiz kesilme, ölümcül sonuçlar doğurabilir.
Diğer risk etkenleri stentin yetersiz açılması, damar duvarına tam oturmaması, uzun ve çok sayıda stent, küçük damar çapı, diyabet, böbrek yetmezliği, akut koroner sendrom zemininde yerleştirme ve stentin damar duvarında oluşturduğu iltihabi yanıttır.
Bir diğer önemli etken, klopidogrelin etkinliğinde kişiler arası farklılıktır. İlacın etkin biçime dönüşmesi belirli bir enzim aracılığıyla gerçekleşir; bu enzimde işlev kaybı taşıyan hastalarda yeterli antiagregan etki oluşmaz. Ayrıca bazı proton pompası inhibitörü grubu ilaçlar bu dönüşümü azaltabilir; bu durumda pantoprazol tercih edilir. Bu farmakogenomik ilişki, alanın klasik örneklerindendir.
Klinik olarak ani ve şiddetli göğüs ağrısı, hemodinamik bozulma ve elektrokardiyografide ST yükselmesi görülür. Tanı, acil koroner anjiyografi ile konur.
Tedavi, gecikmeden yapılan girişimsel açmadır; zaman doğrudan sonucu belirler.
Stent restenozu ile karıştırılmamalıdır; restenoz, damar duvarındaki hücre çoğalmasına bağlı yavaş daralmadır ve genellikle kararlı angina biçiminde belirti verir. İki tablonun seyri ve aciliyeti tümüyle farklıdır.
Yeni kuşak ilaç salınımlı stentler, hem restenoz hem tromboz oranlarını azaltmıştır; bu gelişme, antiagregan tedavi sürelerinin kısaltılabilmesine olanak vermiştir.
Eş anlamlılar
- Stent tıkanması
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Libby P ve ark. (ed.), Braunwald's Heart Disease, 12. baskı, 2021.