Özofageal kandidiyaz

Özofageal kandidiyaz (İng. esophageal candidiasis), yemek borusunun Candida türleriyle enfeksiyonudur.

Etimoloji

Yunanca oisophagos (yemek borusu) sözcüğü ile etkenin adından türeyen kandidiyaz teriminin birleşimidir.

Klinik bağlam

Etken çoğunlukla Candida albicanstır. Hastalık, hücresel bağışıklığın bozulduğu durumlarda ortaya çıkar ve ileri bağışıklık yetmezliğinin göstergesidir.

HIV enfeksiyonu hastalarında, CD4 lenfosit sayısı ileri düzeyde düştüğünde görülür ve hastalık tanımlayıcı durumlar arasında yer alır. Diğer risk grupları kanser tedavisi alanlar, organ nakli alıcıları, uzun süreli kortikosteroid kullananlar, denetimsiz diyabet hastaları ve soluma yoluyla steroid kullananlardır.

Tipik belirtiler yutarken ağrı ve yutma güçlüğüdür. Göğüs arkasında yanma ve iştahsızlık eşlik eder; beslenme bozukluğuna yol açabilir.

Önemli bir klinik nokta, ağızda pamukçuk bulunmasının tanıyı desteklemesi; ancak bulunmamasının dışlamamasıdır. Hastaların önemli bir bölümünde ağız bulgusu yoktur. Bu ayrımın bilinmemesi, tanının atlanmasına yol açar.

Tanı, uyumlu belirtiler varlığında ampirik antifungal tedaviye yanıtla konabilir; yanıt alınamayan olgularda endoskopi yapılır. Endoskopide beyaz plaklar görülür ve doku örneği alınır.

Ayırıcı tanıda sitomegalovirüs ve herpes simpleks virüsü özofajiti, ilaç kaynaklı özofajit ve reflü hastalığı yer alır. Bu ayrım önemlidir, çünkü tedaviler farklıdır; antifungal tedaviye yanıtsızlık, viral nedenleri düşündürür ve endoskopik değerlendirme gerektirir.

İlaç kaynaklı özofajit, yeterli su içmeden ve yatarak alınan tabletlerle gelişir; doksisiklin, potasyum tabletleri ve bifosfonatlar tipik nedenlerdir. Bu bilgi, hasta eğitimiyle önlenebilir bir sorunu ortadan kaldırır.

Tedavide sistemik antifungal ilaçlar kullanılır; yerel tedaviler bu tabloda yetersizdir. Bu ayrım, ağız tutulumundan farkını oluşturur.

Tedaviye yanıtsızlıkta direnç olasılığı ve albicans dışı türler değerlendirilir; kültür ve duyarlılık testleri yol gösterir.

Asıl tedavi, altta yatan bağışıklık bozukluğunun düzeltilmesidir. Antiretroviral tedavi ile bağışıklık onarıldığında yinelemeler belirgin biçimde azalır.

Yinelenen olgularda koruyucu tedavi düşünülebilir; ancak sürekli kullanım direnç gelişimine yol açtığından ayrım gözetmeden önerilmez.

Sistemik azol tedavisinde ilaç etkileşimi gözetilmelidir; birçok ilacın düzeyini yükseltir.

Eş anlamlılar

• Yemek borusu kandidiyazı

İlgili terimler

• Kandidiyaz
• Pamukçuk
• HIV enfeksiyonu
• Fırsatçı enfeksiyon
• Antifungal ilaçlar