Özofagus kanseri

Özofagus kanseri (İng. esophageal cancer), yemek borusundan köken alan kötü huylu tümördür.

Etimoloji

Yunanca oisophagos (yemek borusu) sözcüğü ile kanser teriminin birleşimidir.

Klinik bağlam

İki ana histolojik tür vardır ve bunların risk etkenleri ile yerleşimleri farklıdır.

Skuamöz hücreli karsinom, üst ve orta bölümde yerleşir; başlıca risk etkenleri sigara, alkol, sıcak içecek tüketimi, akalazya, kostik madde yaralanması ve beslenme yetersizliğidir.

Adenokarsinom ise alt bölümde yerleşir; reflü hastalığı, Barrett metaplazisi, obezite ve sigara ile ilişkilidir. Batı ülkelerinde sıklığı belirgin biçimde artmıştır.

Bu ayrım, hem korunma hem tarama stratejilerini belirler.

Barrett metaplazisi, kronik asit maruziyetine bağlı olarak yemek borusu epitelinin bağırsak tipi epitele dönüşmesidir; adenokarsinom için öncü lezyondur ve seçilmiş hastalarda endoskopik izlem gerektirir.

Displazi saptandığında endoskopik tedavi uygulanır; bu yaklaşım, kanser gelişimini önler.

Klinik açıdan en önemli özellik, belirtilerin geç ortaya çıkmasıdır. Yemek borusu genişleyebildiğinden, lümenin önemli bir bölümü daralana dek yakınma olmaz.

İlk ve en tipik belirti, önce katı sonra sıvı gıdalara ilerleyen yutma güçlüğüdür. Bu ilerleyici örüntü, mekanik darlığı gösterir ve motilite bozukluklarından ayırır.

Bunu kilo kaybı, ağrılı yutma, kanama ve ses kısıklığı izler; ses kısıklığı, rekürren laringeal sinir tutulumunu gösterir ve ileri hastalık işaretidir.

Alanın en önemli tuzağı, yutma güçlüğü yakınmasının asit baskılayıcı tedaviyle geçiştirilmesidir. Yutma güçlüğü bir alarm bulgusudur ve gecikmeden endoskopi gerektirir. Bu gecikme, tanının ileri evrede konmasının başlıca nedenidir.

Tanı endoskopi ve biyopsiyle konur. Evrelemede endoskopik ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi ve nükleer tıp incelemeleri kullanılır.

Tedavi evreye göre belirlenir. Erken lezyonlarda endoskopik rezeksiyon; yerel ileri hastalıkta ameliyat öncesi kemoradyoterapi ve ardından cerrahi uygulanır.

Cerrahi ağır bir girişimdir; anastomoz kaçağı, solunum komplikasyonları ve beslenme sorunları görülür. Deneyimli merkezlerde yapılması sonuçları belirgin biçimde iyileştirir.

İleri evrede tedavi hedefi belirtilerin giderilmesidir; stent yerleştirme, ışın tedavisi ve beslenme desteği kullanılır. Bağışıklık tedavisi, seçilmiş hastalarda yaşam süresini uzatmıştır.

Beslenme durumu, gidişi doğrudan etkiler; erken beslenme desteği tedavinin ayrılmaz parçasıdır.

Korunmada sigaranın bırakılması, alkolün azaltılması, kilo yönetimi ve reflü tedavisi etkilidir.

Eş anlamlılar

• Yemek borusu kanseri

İlgili terimler

• Reflü hastalığı
• Disfaji
• Endoskopi
• Kanser
• Akalazya