Histerektomi

Histerektomi (İng. hysterectomy; Yun. hystera rahim), rahmin cerrahi olarak çıkarılmasıdır.

Etimoloji

Yunanca hystera (rahim) ve ektome (kesip çıkarma) sözcüklerinin birleşimidir.

Klinik bağlam

İşlem, kadın sağlığında en sık uygulanan büyük cerrahi girişimlerden biridir.

Endikasyonlar iyi huylu ve kötü huylu nedenler olarak ayrılır. İyi huylu nedenler arasında miyom, adenomiyoz, dirençli anormal rahim kanaması, endometriozis ve organ sarkması bulunur.

Kötü huylu nedenler rahim, rahim ağzı ve yumurtalık kanserleridir; bu olgularda cerrahinin kapsamı genişler.

Ayrıca doğum sonrası kontrol edilemeyen kanama, yaşam kurtarıcı bir endikasyondur.

Kapsamına göre türleri ayrılır. Total histerektomide rahim ve rahim ağzı birlikte çıkarılır; subtotal işlemde rahim ağzı bırakılır.

Rahim ağzının bırakılması durumunda tarama sürdürülmelidir; bu nokta sıklıkla atlanır.

Radikal histerektomi ise çevre dokuları da kapsar ve rahim ağzı kanserinde uygulanır.

Yaklaşım karından, vajinal yoldan ya da laparoskopik olarak yapılabilir. Vajinal ve laparoskopik yollar, iyileşmeyi hızlandırır ve komplikasyonları azaltır.

Uygun olgularda en az girişimsel yöntem tercih edilir; yaklaşım seçimi rahim boyutu, geçirilmiş cerrahi ve tanıya göre yapılır.

Kritik bir ayrım, yumurtalıkların kaderi ile ilgilidir. Rahmin çıkarılması tek başına menopoza yol açmaz; yumurtalıklar korunduğunda hormon üretimi sürer.

Bu nedenle yumurtalıkların çıkarılıp çıkarılmayacağı ayrı bir karardır ve yaşla birlikte değerlendirilir.

Genç hastada gereksiz yumurtalık çıkarılması, cerrahi menopoz oluşturarak kemik ve kalp-damar riskini artırır. Bu, önemli bir klinik tuzaktır.

En korkulan komplikasyon üreter yaralanmasıdır; üreterin rahim atardamarına yakın seyri bu riski doğurur.

Yaralanma ameliyat sırasında fark edilmezse, sonrasında böbrek işlev bozukluğu veya idrar kaçağı ile belirir.

Mesane ve bağırsak yaralanması, kanama ve enfeksiyon diğer komplikasyonlardır.

Uzun dönemde vajen kubbesi sarkması ve nadiren kubbe ayrılması görülebilir.

Tromboz riski nedeniyle önleyici uygulamalar standarttır.

İşlem geri döndürülemez ve doğurganlığı sonlandırır; bu nedenle iyi huylu hastalıklarda ilaç tedavisi, rahim içi araçlar, embolizasyon ve rahmi koruyan cerrahiler önce değerlendirilmelidir.

Bilgilendirilmiş onam sürecinde bu seçeneklerin tartışılması zorunludur.

Eş anlamlılar

• Rahim alınması

İlgili terimler

• Miyom
• Menopoz
• Endometriozis
• Laparoskopi
• Rahim ağzı kanseri