Tinnitus

Tinnitus (İng. tinnitus; Lat. tinnire çınlamak), dış bir ses kaynağı olmaksızın kulakta ses algılanmasıdır.

Etimoloji

Latince tinnire (çınlamak) sözcüğünden türetilmiştir.

İki temel türü ayırt edilir ve bu ayrım tanısal yaklaşımın tümünü belirler.^[1]

Öznel tür, yalnızca hasta tarafından duyulur ve olguların büyük bölümünü oluşturur.

Nesnel tür ise muayene eden kişi tarafından da duyulabilir; bu tür seyrektir ancak çok daha önemlidir.

Nesnel türde altta yatan bir damar ya da kas sorunu bulunur; araştırılması zorunludur.

Kalp atımıyla uyumlu, zonklayıcı nitelikteki ses, damarsal kökeni düşündürür.

Bu tür, damar yumağı tümörleri, karotis darlığı, arteriyovenöz kaçaklar ve idiyopatik kafa içi basınç artışında görülür.

Bu nedenle zonklayıcı tinnitus, iyi huylu kabul edilmemeli ve görüntüleme yapılmalıdır.

Bu ayrımın atlanması, ciddi ve tedavi edilebilir hastalıkların gözden kaçmasına yol açar.

Öznel türde ise altta yatan neden çoğunlukla işitme kaybıdır.

Bu ilişki temeldir: iç kulaktan gelen girdinin azalması, merkezi işitme yolaklarında etkinlik artışına yol açar.

Bu kavrayış, tedavi yaklaşımını da açıklar; işitmenin desteklenmesi sesi azaltır.

Gürültüye bağlı hasar, yaşa bağlı işitme kaybı ve Menière hastalığı sık nedenlerdir.

Kulak kirinin dış kulak yolunu tıkaması, kolayca düzeltilebilen bir nedendir ve ilk incelemede aranmalıdır.

İlaçlar önemli bir nedendir; aminoglikozidler, yüksek doz aspirin, kıvrım grubu idrar söktürücüler ve bazı kemoterapi ilaçları sorumludur.

Aspirine bağlı tinnitus, doz azaltıldığında geriler; bu geri dönüşlülük ayırt edicidir.

Tek taraflı ve sürekli tinnitus, özel dikkat gerektirir.

Bu durumda akustik nörinom düşünülmelidir; işitme testinde asimetri saptanırsa manyetik rezonans görüntüleme yapılır.

Bu kural, tek taraflı olguların değerlendirilmesinde belirleyicidir.

Değerlendirmede odyometri temel incelemedir; her hastada yapılmalıdır.

Tedavide en etkili yaklaşım, sesi ortadan kaldırmaya çalışmak değil, algılanmasını değiştirmektir.

Bilişsel davranışçı terapi, bu amaçla en güçlü kanıta sahip yöntemdir.

Ses zenginleştirme ve işitme cihazı kullanımı, algıyı azaltır.

Uykusuzluk, kaygı ve depresyon sıklıkla eşlik eder ve tabloyu ağırlaştırır.

Bu ruhsal boyutun değerlendirilmesi, tedavinin ayrılmaz parçasıdır.

Etkinliği kanıtlanmış özgül bir ilaç tedavisi bulunmamaktadır.

↑ Flint PW ve ark. (ed.), Cummings Otolaryngology: Head and Neck Surgery, 7. baskı, 2020.